බටහිර රටවලට එල්ල වන තර්ජනය: දේශපාලන ඉස්ලාම්වාදය, ආගමික ඉල්ලීම් සහ ජාතික අනන්යතාවයේ අනාගතය – ශ්රී ලංකාවට පාඩමක්

බටහිර රටවල ආණ්ඩු අද මුහුණ දෙමින් සිටින්නේ සංක්රමණිකයන්ගේ පැමිණීම හෝ විවිධ ආගම් අදහන ජනතාව එකට ජීවත් වීම යන කාරණාවලට පමණක් සීමා නොවන අභියෝගයකටය.
සමහර දේශපාලන ව්යාපාර සහ පුද්ගලයන් තමන් ලෞකික ප්රතිපත්ති අනුගමනය කරන, මධ්යස්ථ මත දරන සහ ප්රජාතන්ත්රවාදී වටිනාකම් පිළිගන්නා පිරිසක් ලෙස පෙන්වා ජනතාවගේ පිළිගැනීමත් දේශපාලන බලයත් ලබාගනිති. එහෙත් බලයට පත්වූ පසු ඔවුන් ඉදිරිපත් කරන ප්රතිපත්ති සහ ක්රියාමාර්ග, කලින් ලබාදුන් සහතිකවලට පටහැනිව ආගමික නියෝග සහ මතවාද මත පදනම් විය හැකිය.
ඊටත් වඩා භයානක වන්නේ, අන්තවාදී ව්යාපාර සංවිධානය වෙමින්, තම ජාල පුළුල් කරමින්, අනුගාමිකයන් බඳවා ගනිමින්, රටේ නීති, රාජ්ය ප්රතිපත්ති සහ සාමාන්ය ජන ජීවිතයට බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කරන විට ආණ්ඩු සහ රාජ්ය ආයතන ඒවාට එරෙහිව නිසි පියවර නොගැනීමයි.
ජනතාව අතර මේ පිළිබඳව ඇති වන කනස්සල්ල වැඩිවෙමින් තිබුණද, එවැනි අරමුණු ඉදිරියට ගෙන යන පුද්ගලයන් සහ සංවිධාන පිළිබඳව පරීක්ෂණ පැවැත්වීමට, ඒවායේ සැබෑ ක්රියාකාරකම් හෙළි කිරීමට හෝ තීරණාත්මක පියවර ගැනීමට බලධාරීන් බොහෝවිට පසුබට වන බව පෙනේ.
දේශපාලන වාසි ගැනීම, ජාතිවාදී හෝ ආගමික වෙනස්කම් කරන බවට චෝදනා එල්ල වේය යන බිය, රාජ්ය ආයතනවල දුර්වලතා සහ එවැනි ව්යාපාරවලට සම්බන්ධ පුද්ගලයන්ගේ බලපෑම් මේ තත්ත්වයට හේතු විය හැකිය.
මෙවැනි ව්යාපාර බටහිර ලිබරල් ප්රජාතන්ත්රවාදී සමාජවල ඇති භාෂණ නිදහස, අයිතිවාසිකම් සහ ප්රජාතන්ත්රවාදී ආරක්ෂාවන් තම වාසියට යොදාගැනීමටද දක්ෂ වී තිබේ.
‘ඉස්ලාම් භීතිකාව’ (Islamophobia) සහ ‘ජාතිවාදය’ (Racism) වැනි වචන භාවිත කරමින් තමන්ගේ ක්රියාකාරකම් පිළිබඳව ප්රශ්න කරන පුද්ගලයන්ට චෝදනා කිරීමත්, සාධාරණ ගැටලු මතු කරන හඬවල් නිහඬ කිරීමට උත්සාහ කිරීමත් දක්නට ලැබේ.
එවිට සාකච්ඡාව යොමු වන්නේ මතුකරන ගැටලුවල සත්යතාව විමසා බැලීමට නොව, ඒවා ගැන කතා කරන පුද්ගලයන්ට ආගමික අසහනය හෝ නොඉවසීම පිළිබඳ චෝදනා එල්ල කිරීමටය.
මේ නිසා දේශපාලනඥයන්, රාජ්ය නිලධාරීන්, මාධ්යවේදීන් සහ සාමාන්ය ජනතාව පවා තමන්ට වෙනස්කම් කරන පුද්ගලයන් ලෙස ලේබල් කරනු ඇතැයි බියෙන් විවෘතව අදහස් දැක්වීමට පසුබට වන තත්ත්වයක් ඇති වේ.
මෙම ක්රමය දේශපාලන ප්රකාශවලට පමණක් සීමා නොවේ. සමාජ මාධ්ය සහ ප්රධාන මාධ්ය ද ජනමතය වෙනස් කිරීමට, තමන්ට වාසිදායක අදහස් ප්රචලිත කිරීමට, විරුද්ධ මත දරන අය කොන් කිරීමට සහ ජනතාවට දැකීමට, ඇසීමට හා සාකච්ඡා කිරීමට ලැබෙන කරුණු පාලනය කිරීමට යොදාගැනේ.
මෙවැනි මාධ්ය ජාල තුළ බලපෑම් කළ හැකි පුද්ගලයන් සහ සංවිධානගත හිතවාදීන් සිටින විට, සැබෑ ගැටලු සුළු කොට දැක්වීමටත්, විරුද්ධ අදහස් දක්වන පුද්ගලයන් අපකීර්තියට පත් කිරීමටත්, අපහසුතාවයට පත්කරන කරුණු ජනතාවගේ අවධානයෙන් ඉවත් කිරීමටත් හැකියාව ලැබේ.
එහි අවසාන ප්රතිඵලය වන්නේ තර්ජනයේ සැබෑ ස්වභාවය සහ එහි ව්යාප්තිය පිළිබඳව ජනතාවට නිසි අවබෝධයක් ලැබීම වැළැක්වීමත්, ආණ්ඩු සහ රාජ්ය ආයතන ක්රියාත්මක විය යුතුය යන මහජන බලපෑම දුර්වල කිරීමත්ය.
තවත් සියුම් උපක්රමයක් වන්නේ තමන්ට එරෙහි විරෝධය පවා තම වාසියට යොදාගැනීමයි.
විරුද්ධ මත සම්පූර්ණයෙන්ම යටපත් කිරීම වෙනුවට, ඇතැම් විට විරුද්ධ මත දරන බව පෙන්වන පුද්ගලයන්ට ප්රචාරය ලබාදීම, සැබෑ ගැටලුවලින් අවධානය වෙනත් අඩු වැදගත් කරුණු වෙත යොමු කිරීම හෝ තමන්ට එරෙහිව පෙනී සිටින බව කියන පුද්ගලයන් හරහා අවසානයේ තමන්ටම වාසිදායක අදහස් ප්රචලිත කිරීම සිදු විය හැකිය.
මේ ආකාරයට තමන් වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් වන තර්ක පමණක් නොව, තමන්ට එරෙහිව ගොඩනැගෙන විරෝධයේ ස්වභාවය සහ දිශාව පවා බලපෑමට ලක් කළ හැකිය.
මෙහි අරමුණ සෘජු බලපෑමකින් හෝ උපක්රමශීලීව දෙපාර්ශ්වයේම මතවාද හැසිරවීම, සැබෑ විරෝධය කැබලිවලට බෙදීම සහ එකමුතු නීතිමය අභියෝගයක් මතුවීම වැළැක්වීමයි.
මේ ආකාරයට අන්තවාදී මතවාදවලට ප්රජාතන්ත්රවාදී නිදහස යටතේ ව්යාප්ත වීමට අවස්ථාව ලැබේ. එහෙත් ප්රජාතන්ත්රවාදය ආරක්ෂා කිරීමට වගකීම පැවරී ඇති අය, එම ප්රජාතන්ත්රවාදී නිදහසම ප්රජාතන්ත්රවාදය දුර්වල කිරීමට යොදාගන්නා බව හඳුනා ගැනීමට අසමත් වෙති.
මතුපිටින් නිහඬව පෙනුණද, පෘථිවිය යට පීඩනය ගොඩනගා ගන්නා ගිනි කන්දක් මෙන් මෙම තර්ජනයද එහි ප්රතිවිපාක පාලනය කළ නොහැකි තත්ත්වයට පත්වන තුරු බොහෝ දෙනා විසින් අවතක්සේරු කරනු ඇත.
ඉස්ලාම් අන්තවාදයේ වර්ධනය හඳුනාගෙන ඊට නිසි අවධානය යොමු කිරීමට ශ්රී ලංකාව අසමත් වීමේ බිහිසුණු ප්රතිඵලය අපි අත්දුටුවෙමු.
2019 අප්රේල් 21 වැනිදා පාස්කු ඉරිදා මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්රහාරවලින් පුද්ගලයන් 269 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්වූයේ එහි ප්රතිඵලයක් ලෙසය.
බුද්ධි අංශ අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හැරිය හැකි ආකාරයත්, අනතුරු ඇඟවූ පුද්ගලයන් අපකීර්තියට පත් කිරීම හෝ බියගැන්වීම සහ නීතිමය ක්රියාමාර්ගවලට ලක් කිරීම සිදුවිය හැකි ආකාරයත්, විවේචනාත්මක හඬවල් නිහඬ කිරීම සඳහා වෛරී ප්රකාශ පිළිබඳ චෝදනා යටතේ ICCPR පනත වැනි නීති අනිසි ලෙස යොදාගත හැකි ආකාරයත් මෙම ඛේදවාචකයෙන් පැහැදිලි විය.
තීරණ ගත යුතු පුද්ගලයන් බලපෑම්වලට යටත්ව ක්රියා නොකර සිටිය හැකිය. මහජනතාව ආරක්ෂා කිරීමට පිහිටුවා ඇති රාජ්ය ආයතනද තීරණාත්මකව ක්රියා කිරීමට අසමත් විය හැකිය.
එහි භයානක මිල ගෙවීමට සිදුවූයේ ශ්රී ලංකාවටය.
බටහිර රටවල්ද වළක්වාගත හැකිව තිබූ එවැනි ඛේදවාචකයකට මුහුණ දීමට පෙර මෙම අනතුරු හඳුනාගත යුතුය.
මේ අතර බටහිර රටවල් කිහිපයක මුස්ලිම් ජනගහනය වැඩිවෙමින් පවතින අතර, ක්රිස්තියානි ආගමට අයත් බව හඳුන්වාගන්නා ජනතාවගේ ප්රතිශතය අඩුවෙමින් පවතී. යුරෝපයේ බොහෝ රටවල උපත් අනුපාතයද ජනගහනය පවත්වාගෙන යාමට අවශ්ය මට්ටමට වඩා පහළය.
මෙම ජනගහන වෙනස්කම් එකවර සිදුවීම බටහිර සමාජවල අනාගත ජන සංයුතිය සහ ජාතික අනන්යතාව පිළිබඳව වැදගත් ප්රශ්න මතු කරයි.
බටහිර ජාතික අනන්යතාවයේ අනාගතය
බටහිර සමාජ ඉදිරියේ ඇති ප්රධාන ප්රශ්නය වන්නේ තම ජාතික අනන්යතාව, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ උත්තරීතරභාවය සහ මෙතෙක් පවත්වාගෙන ආ සංස්කෘතික වටිනාකම් ආරක්ෂා කරගන්නේ කෙසේද යන්නයි.
-
ජනගහන වෙනස්වීම: සංඛ්යාලේඛන පෙන්වන්නේ කුමක්ද?
එක්සත් රාජධානිය – වැඩිවෙමින් පවතින මුස්ලිම් ජනගහනය
එක්සත් රාජධානියේ ජාතික සංඛ්යාලේඛන කාර්යාලය (Office for National Statistics) අනුව, 2011 වසරේදී එංගලන්තයේ සහ වේල්සයේ මුස්ලිම් ජනගහනය මිලියන 2.7ක් පමණ වූ අතර එය සමස්ත ජනගහනයෙන් 4.9%කි.
2021 වන විට එම සංඛ්යාව මිලියන 3.9ක් පමණ දක්වා ඉහළ ගොස් තිබූ අතර එය ජනගහනයෙන් 6.5%කි.
ඒ අනුව වසර දහයක් තුළ මුස්ලිම් ජනගහනය ආසන්න වශයෙන් 44%කින් වැඩි වී තිබේ.
එම කාලය තුළ ක්රිස්තියානි ආගම අදහන බව සඳහන් කළ ජනගහන ප්රතිශතය 59.3% සිට 46.2% දක්වා පහළ ගොස් තිබේ. කිසිදු ආගමකට අයත් නොවන බව සඳහන් කළ පිරිස 25.2% සිට 37.2% දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.
ඒ අනුව එංගලන්තයේ සහ වේල්සයේ ආගමික ජන සංයුතිය සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වෙමින් පවතී.
මූලාශ්රය: Office for National Statistics, Census 2021.
කැනඩාව – වසර විස්සක් තුළ දෙගුණයකටත් වඩා වැඩිවීම
Statistics Canada අනුව, කැනඩාවේ මුස්ලිම් ජනගහනය 2001දී 2.0%ක්, 2011දී 3.2%ක් සහ 2021දී 4.9%ක් විය.
සංඛ්යාව අනුව 2001දී 579,640ක් වූ මුස්ලිම් ජනගහනය 2021 වන විට 1,775,715ක් දක්වා වැඩි වී තිබේ.
එම වසර විස්ස තුළ කිසිදු ආගමකට අයත් නොවන බව සඳහන් කළ ජනගහන ප්රතිශතයද 16.5% සිට 34.6% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.
ඒ අනුව කැනඩාව තුළ ආගමික විවිධත්වය වැඩිවීමත්, සමස්ත ජනගහනයෙන් ආගමික සම්බන්ධතාවක් නොමැති බව ප්රකාශ කරන පිරිස වැඩිවීමත් එකවර සිදුවෙමින් පවතී.
මූලාශ්රය: Statistics Canada, Census of Population.
ඕස්ට්රේලියාව – අඛණ්ඩව වැඩිවන මුස්ලිම් ජනගහනය
Australian Bureau of Statistics අනුව, 2016දී ඕස්ට්රේලියාවේ මුස්ලිම් ජනගහනය 604,244ක් වූ අතර එය සමස්ත ජනගහනයෙන් 2.6%කි.
2021 වන විට එම සංඛ්යාව 813,392ක් දක්වා වැඩි වී තිබූ අතර ප්රතිශතය 3.2%කි.
එම කාලය තුළ ක්රිස්තියානි ජනගහන ප්රතිශතය 52.1% සිට 43.9% දක්වා අඩු වී තිබේ. කිසිදු ආගමකට අයත් නොවන බව ප්රකාශ කළ පිරිස 30.1% සිට 38.9% දක්වා වැඩි වී තිබේ.
මූලාශ්රය: Australian Bureau of Statistics, Census 2021.
ජර්මනිය – සැලකිය යුතු මුස්ලිම් ජනගහනයක්
ජර්මනියේ සංක්රමණ හා සරණාගත කටයුතු පිළිබඳ ෆෙඩරල් කාර්යාලය (Federal Office for Migration and Refugees) 2019දී ඇස්තමේන්තු කළේ, ප්රධාන වශයෙන් මුස්ලිම් රටවලින් සංක්රමණය වූ පසුබිමක් සහිත මුස්ලිම් ජනතාව මිලියන 5.3ත් 5.6ත් අතර සංඛ්යාවක් ජර්මනියේ ජීවත් වූ බවයි.
එවකට ජර්මනියේ සමස්ත ජනගහනය මිලියන 83.1ක් පමණ වූ බැවින් එය සමස්ත ජනගහනයෙන් 6.4%ත් 6.7%ත් අතර ප්රතිශතයකි.
මූලාශ්රය: Germany’s Federal Office for Migration and Refugees, Muslim Life in Germany 2020.
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය – වැඩිවෙමින් පවතින ජනගහනය
Pew Research Center ආයතනය 2017දී ඇස්තමේන්තු කළේ ඇමරිකාවේ මුස්ලිම් ජනගහනය මිලියන 3.45ක් පමණ වූ බවත්, එය සමස්ත ජනගහනයෙන් 1.1%ක් වූ බවත්ය.
එම ආයතනයේ 2017 ජනගහන පුරෝකථනය අනුව 2050 වන විට එම සංඛ්යාව මිලියන 8.1ක් හෙවත් ජනගහනයෙන් 2.1%ක් දක්වා ඉහළ යා හැකිය.
Pew Research Center විසින් 2026 සැප්තැම්බර් මාසයේ නිකුත් කළ නවතම ඇගයීම අනුව ඇමරිකාවේ මුස්ලිම් ජනගහනය මිලියන 5.5ක් පමණ වේ.
මූලාශ්ර: Pew Research Center, 2017 Demographic Study සහ 2026 Assessment.
මෙම සංඛ්යාලේඛනවලින් පැහැදිලි වන්නේ කුමක්ද?
ජනගහන වෙනස්වීම් සමඟම රාජ්ය ආයතන, නීති සම්පාදනය, අධ්යාපනය සහ රාජ්ය බලය කෙරෙහි බලපෑම් කිරීමට උත්සාහ කරන සංවිධානාත්මක ව්යාපාරද ක්රියාත්මක වන්නේ නම් එයින් ඇති විය හැකි ප්රතිඵල මොනවාද?
-
දේශපාලන ඉස්ලාම්වාදය (Political Islam) යනු කුමක්ද?
දේශපාලන ඉස්ලාම්වාදය යනු සාමාන්යයෙන් ඉස්ලාම් ආගම ඇදහීම නොවේ.
එයින් අදහස් වන්නේ ඉස්ලාම් ආගමික මූලධර්ම, විශේෂයෙන්ම තමන් අර්ථකථනය කරන ෂරියා නීතිය, රටක ජාතික නීතියටත්, රාජ්ය පාලනයටත්, රාජ්ය ආයතනවලටත් සහ දේශපාලන තීරණවලටත් ඉහළින් ක්රියාත්මක කිරීමට උත්සාහ කරන සංවිධානාත්මක දේශපාලන ව්යාපාරයි.
සමහර ව්යාපාරවල අවසාන අරමුණ පවතින ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා ක්රමය වෙනුවට ආගමික බලය මත පදනම් වූ පාලන ක්රමයක් ඇති කිරීමයි. තවත් සමහර ව්යාපාර තමන්ට දේශපාලන හෝ රාජ්ය ආයතන තුළ බලපෑම් කළ හැකි සෑම අවස්ථාවකදීම ඉස්ලාමීය නීති සහ නියමයන් පිළිගැනීමට සමාජය යොමු කිරීමට උත්සාහ කරයි.
මෙවැනි ඉල්ලීම් සහ ක්රියාකාරකම්වලට ඇතුළත් වන්නේ:
- ෂරියා නීතිය මත පදනම් වූ පාලන සහ නීතිමය ක්රම ඇති කිරීම.
- විවාහය, දික්කසාදය, කාන්තා ලිංගික අවයව විකෘති කිරීම (Female Genital Mutilation) වැනි කරුණු සම්බන්ධයෙන් කාන්තාවන්ට, දරුවන්ට සහ පුද්ගලයන්ට ආගමික බලපෑම් එල්ල කිරීම.
- අධ්යාපනය, රාජ්ය ආයතන සහ නීති සම්පාදනය කෙරෙහි බලපෑම් කිරීම.
- තමන් හෝ තම ක්රියාකාරකම් විවේචනය කරන පුද්ගලයන්ට එරෙහිව ක්රියා කිරීම.
- නිසි විමර්ශනයකින් තොරව සංවිධානාත්මක මතවාදී ජාල සහ විදේශ අරමුදල් මත ක්රියාත්මක වන ජාල ව්යාප්ත වීමට ඉඩ සැලසීම.
මෙවැනි ක්රියාකාරකම් හරහා ජාතික නීතියට අමතරව වෙනත් බල අධිකාරියක් ගොඩනැගීමටත්, ජාතික ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට තරගකාරී හෝ එය අභිබවා යාමට උත්සාහ කරන ආගමික නීති සමාජය මත ක්රියාත්මක කිරීමටත් උත්සාහ කෙරේ.
දේශපාලන ඉස්ලාම්වාදය පිළිබඳ ඔස්ට්රියානු රජයේ 2025 වාර්තාව
ඔස්ට්රියානු රජයේ 2025 ජාතික තත්ත්ව වාර්තාව (National Situation Report on Political Islam) අනුව මෙවැනි ව්යාපාර ප්රධාන ප්රවේශ දෙකක් යටතේ හඳුනාගත හැකිය.
- Hard-power Islamism – බලහත්කාරී ඉස්ලාම්වාදය: ප්රචණ්ඩත්වය යොදාගැනීමට සූදානම් වන අතර, නීතියේ ආධිපත්යය අහෝසි කර ෂරියා නීතිය ඒ වෙනුවට ක්රියාත්මක කිරීමට උත්සාහ කරන ව්යාපාර.
- Soft-power Islamism – මෘදු බලපෑම් හරහා ක්රියාත්මක වන ඉස්ලාම්වාදය: නීත්යනුකූල සහ දේශපාලන ක්රියාමාර්ග, සංවිධානාත්මක බලපෑම් සහ ආයතනික සම්බන්ධතා හරහා ඉස්ලාම්වාදී අරමුණු ඉදිරියට ගෙන යාමට උත්සාහ කරන ව්යාපාර.
මෙම වාර්තාව පෙන්වා දෙන්නේ ප්රජාතන්ත්රවාදී නිදහස සහ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවෙන් ලබාදී ඇති අවස්ථා පවා, අවසානයේ එම ප්රජාතන්ත්රවාදී ක්රමයම දුර්වල කරන අරමුණු වෙනුවෙන් යොදාගත හැකි බවයි.
මූලාශ්රය: Austrian Federal Chancellery, National Situation Report for 2025/2.
එක්සත් රාජධානියේ රජය විසින් ඉදිරිපත් කළ Protecting What Matters ප්රතිපත්ති ලේඛනයද ඉස්ලාම් අන්තවාදය ප්රධාන අන්තවාදී තර්ජනයක් ලෙස හඳුනාගෙන තිබේ.
අන්තවාදී අරමුණු ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා අධ්යාපන ආයතන, පුණ්යායතන, ආගමික සංවිධාන, රාජ්ය ආයතන සහ තාක්ෂණය යොදාගන්නා ආකාරයද එහි සඳහන් වේ.
එහි අන්තවාදය පිළිබඳ නිර්වචනයට ලිබරල් පාර්ලිමේන්තු ප්රජාතන්ත්රවාදය දුර්වල කිරීමට හෝ එය වෙනත් ක්රමයකින් ප්රතිස්ථාපනය කිරීමට උත්සාහ කරන මතවාද, අන් අයගේ මූලික අයිතිවාසිකම් විනාශ කිරීමට උත්සාහ කරන මතවාද සහ එවැනි අරමුණු ක්රියාත්මක කළ හැකි පරිසරයක් ගොඩනැගීමට උත්සාහ කරන මතවාද ඇතුළත් වේ.
මුස්ලිම්වරුන් සුළුතරයක් වන රටක නීති වෙනස් කිරීමට දේශපාලන ඉස්ලාම්වාදී ව්යාපාර උත්සාහ කරන්නේ ඇයි?
සමහර දේශපාලන ඉස්ලාම්වාදී ව්යාපාර ආගම යනු පුද්ගලික විශ්වාසය සහ වන්දනාමාන කිරීමකට පමණක් සීමා වූ දෙයක් ලෙස නොසලකයි.
ඔවුන්ගේ දේශපාලන අරමුණු වන්නේ ඉස්ලාමීය ආගමික මූලධර්ම, විශේෂයෙන්ම තමන් අර්ථකථනය කරන ෂරියා නීතිය, රටක නීති සම්පාදනය, අධ්යාපනය, රාජ්ය ආයතන, පවුල් ජීවිතය සහ දේශපාලන බලය කෙරෙහි බලපෑම් කළ හැකි තත්ත්වයක් ඇති කිරීමයි.
තවත් සමහර ව්යාපාර ලෝකය පුරා සිටින මුස්ලිම් ජනතාව එක් දේශසීමා ඉක්මවා යන දේශපාලන ප්රජාවක් ලෙස සලකන ‘උම්මා’ (Ummah) සංකල්පය ඉදිරියට ගෙන යයි. ඇතැම් කණ්ඩායම් පැහැදිලිවම ‘කාලිෆේට්’ (Caliphate) නමින් හඳුන්වන ආගමික පාලන ක්රමයක් වෙනුවෙන්ද පෙනී සිටී.
එබැවින් දේශපාලන ඉස්ලාම්වාදී ව්යාපාරවල අරමුණු තීරණය කළ යුත්තේ රටක මුස්ලිම් ජනගහනයේ ප්රතිශතය දෙස පමණක් බලා නොවේ.
ඔවුන්ගේ දේශපාලන මතවාද, අරමුණු සහ ක්රියාකාරකම්ද විමසා බැලිය යුතුය.
මෙහිදී පැහැදිලිව වෙන්කර හඳුනාගත යුතු කරුණක් තිබේ.
තමන්ගේ ආගම නිදහසේ අදහන මුස්ලිම් ජනතාව එක් පිරිසකි. තම ආගමික මතවාද සමස්ත සමාජයටම නීතියක් ලෙස පැනවීමට උත්සාහ කරන දේශපාලන ව්යාපාර තවත් පිරිසකි.
-
ප්රජාතන්ත්රවාදයක් තුළ දේශපාලන බලපෑම් ගොඩනැගීම
දේශපාලන අරමුණු ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා ප්රචණ්ඩත්වයම අවශ්ය නොවේ. නීත්යනුකූලව පවතින දේශපාලන සහ රාජ්ය ආයතන හරහාද එවැනි අරමුණු ක්රියාත්මක කළ හැකිය.
ප්රජාතන්ත්රවාදී රටවල මෙවැනි ක්රියාකාරකම් ප්රචණ්ඩත්වයට හෝ ත්රස්තවාදයට වඩා හඳුනාගැනීමට අපහසු විය හැකිය.
ඇත්ත වශයෙන්ම ගැටලුව මතුවන්නේ ආගමික හෝ මතවාදී අරමුණු ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා සංවිධානාත්මක බලපෑම්, දේශපාලන බලපෑම්, රාජ්ය ආයතන තුළට පිවිසීම, දේශපාලන නියෝජනය සහ නීතිමය පීඩනය යොදාගෙන ජාතික ප්රතිපත්ති සහ ජන ජීවිතය වෙනස් කිරීමට උත්සාහ කරන විටය.
විමර්ශනය කළ යුතු ප්රධාන ක්ෂේත්ර
- ආගමික ආයතන සහ සමාන්තර බල අධිකාරි
- දැනටමත් රටේ ජාතික නීතියෙන් පාලනය වන කරුණු සම්බන්ධයෙන් ආගමික සභා බලපෑම් කිරීම.
- විශේෂයෙන්ම කාන්තාවන්ට තම සිවිල් සහ නීතිමය අයිතිවාසිකම්වලට වඩා ආගමික තීරණ පිළිගැනීමට බලපෑම් කිරීම.
- රටේ නීතියට අමතරව වෙනත් ආගමික බල අධිකාරියක් හරහා සමාජය පාලනය කිරීමේ අවදානම.
එක්සත් රාජධානියේ උදාහරණය – ෂරියා කවුන්සිල (2018)
- ආගමික දික්කසාදයක් ලබාගැනීම සඳහා මුස්ලිම් කාන්තාවන්ට විවිධ සහන ලබාදීමට සහ කොන්දේසි පිළිගැනීමට බලපෑම් එල්ල වූ අවස්ථා වාර්තා විය.
- විවාහයන් සිවිල් නීතිය යටතේ ලියාපදිංචි කර නොතිබීම නිසා ඇතැම් කාන්තාවන්ට ප්රමාණවත් නීතිමය ආරක්ෂාවක් නොලැබුණි.
- එංගලන්තයේ සහ වේල්සයේ ෂරියා කවුන්සිලවලට නීතිමය බලයක් නොමැති බවත්, ඒවායේ තීරණ නීතියෙන් බැඳී පවතින තීරණ නොවන බවත් එක්සත් රාජධානියේ රජය පැහැදිලි කළේය.
මූලාශ්රය: UK Home Office, Applying Sharia Law in England and Wales: Independent Review (2018).
- අධ්යාපනය සහ ඉගැන්වීමේ නිදහස
- ආගමික බලපෑම් හරහා පාසල් විෂය නිර්දේශ සහ ඉගැන්වීම් වෙනස් කිරීමට උත්සාහ කිරීම.
- ඇතැම් ආගමික මතවලට නොගැළපෙන විෂයයන් ඉගැන්වීම හෝ කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම නිසා ගුරුවරුන්ට බියගැන්වීම් සහ බලපෑම් එල්ල කිරීම.
- සංවිධානාත්මක බලපෑම් හමුවේ ජාතික අධ්යාපන ප්රමිතීන් දුර්වල වීමට ඉඩ තිබේද යන ප්රශ්නය.
එක්සත් රාජධානියේ උදාහරණය – Batley Grammar School (2021)
- 2021දී පාඩමක් අතරතුර නබි මුහම්මද්තුමාගේ රුවක් පෙන්වීමෙන් පසු ගුරුවරයකුට විරෝධතා සහ තාවකාලික සේවා අත්හිටුවීමකට මුහුණ දීමට සිදුවිය.
- මෙම සිදුවීමෙන් පසු නිකුත් කළ Khan Review වාර්තාව පාසල විසින් සිදුවීම හසුරුවාගත් ආකාරයත්, අදාළ ගුරුවරයාට එරෙහිව සිදු වූ බියගැන්වීම් සහ හිරිහැර පිළිබඳවත් විමසා බැලීය.
- සංවිධානාත්මක විරෝධතා සහ තර්ජන හේතුවෙන් අධ්යාපනික නිදහස සීමා විය හැකිද යන ප්රශ්නය මෙයින් මතුවිය.
මූලාශ්රය: UK Government, The Khan Review (2024).
- රාජ්ය ප්රතිපත්ති සහ ආගමික ඉල්ලීම්වලට ඉඩ සැලසීම
මෙහිදී වෙනස හඳුනාගත යුතුය. පුද්ගලයකුගේ ආගමික විශ්වාසයට ගරු කරමින් ඔහුගේ හෝ ඇයගේ කැමැත්ත අනුව පහසුකම් සැලසීම එකකි. සුළුතර ආගමික ඉල්ලීම් සමස්ත ජනතාවටම බලපාන රාජ්ය ප්රතිපත්ති බවට පත් කිරීම තවත් කරුණකි.
- ආහාර සැපයීම, පාසල් ආහාර මෙනු, රාජ්ය සේවා, රැකියා ස්ථාන සහ ව්යාපාරික කටයුතු කෙරෙහි ආගමික බලපෑම් වැඩිවීම.
- රාජ්ය ආයතන ප්රතිචාර දක්වන්නේ පුද්ගලයන්ගේ කැමැත්තටද, නැතහොත් සංවිධානාත්මක ආගමික බලපෑම් හමුවේද යන්න විමසා බැලීම.
- එක් ආගමික කණ්ඩායමක ඉල්ලීමක් නිසා අනෙකුත් ජනතාවගේ තේරීමේ නිදහස සීමා වන්නේද යන්න පරීක්ෂා කිරීම.
එක්සත් රාජධානියේ උදාහරණ
- ලන්ඩනයේ Islington (2015): ප්රාථමික පාසල්වල ආහාර මෙනුවලින් ඌරු මස් ඉවත් කිරීම.
- පාසල් ආහාර සැපයීම: ඇතැම් පාසල්වල හලාල් මස් පමණක් ලබාදීම නිසා මුස්ලිම් නොවන සිසුන්ගේ ආහාර තේරීම සහ පහසුකම් පිළිබඳ ප්රශ්න මතුවී තිබේ.
- එක්සත් රාජධානියේ මස් කර්මාන්තය: Agricultural and Horticultural Development Board ආයතනය හලාල් මස් සැකසීම සහ හලාල් වෙළෙඳපොළ එක්සත් රාජධානියේ මස් කර්මාන්තයේ ස්ථාපිත කොටසක් ලෙස පිළිගෙන තිබේ.
ආණ්ඩු විසින් පිළිතුරු දිය යුතු ප්රශ්නය වන්නේ මුස්ලිම් ජනතාවට හලාල් ආහාර ලබාගැනීමේ අයිතිය හෝ තම ආගමික විශ්වාස අනුව පහසුකම් ලබාගැනීමේ අයිතිය තිබිය යුතුද යන්න නොවේ.
ප්රශ්නය වන්නේ සුළුතර ආගමික ඉල්ලීම්, අනෙකුත් ජනතාවගේ තේරීමේ නිදහස සීමා කරන හෝ ඔවුන් මත අනිවාර්ය කොන්දේසි පනවන රාජ්ය ප්රතිපත්ති බවට පත්වන්නේද යන්නයි.
ප්රංශය – සැමුවෙල් පැටී ගුරුවරයා ඝාතනය කිරීම
- 2020 ඔක්තෝබර් 16 වැනිදා ප්රංශ ගුරුවරයකු වූ සැමුවෙල් පැටී (Samuel Paty) ඉස්ලාම් අන්තවාදියකු විසින් ඝාතනය කර හිස ගසා දමන ලදී.
- නිදහස් අදහස් ප්රකාශ කිරීම සහ නබි මුහම්මද්තුමාගේ කාටූන් සම්බන්ධයෙන් පන්ති කාමරයක පැවැත්වූ පාඩමක් පිළිබඳව සමාජ මාධ්ය හරහා විරෝධතා සහ ප්රචාරක ව්යාපාරයක් ගොඩනැගීමෙන් පසු මෙම ඝාතනය සිදුවිය.
- ආගමික අපහාසයක් සිදුවූ බවට චෝදනා කිරීම, බියගැන්වීම්වලටත් අවසානයේ මිනීමැරුමකටත් හේතුවක් කරගත හැකි බව මෙම සිදුවීමෙන් පැහැදිලි විය.
ප්රජාතන්ත්රවාදී රටකට තම පාසල්, ගුරුවරුන්, මාධ්යවේදීන් හෝ සාමාන්ය ජනතාව කුමක් ප්රකාශ කළ යුතුද යන්න ප්රචණ්ඩත්වයේ තර්ජන මගින් තීරණය කිරීමට ඉඩ දිය නොහැකිය.
ප්රංශය – බෙදුම්වාදයට එරෙහි නීතිය
- 2021 අගෝස්තු මාසයේදී ප්රංශය අංක 2021-1109 දරන නීතිය සම්මත කළේය. මෙය සාමාන්යයෙන් Law on Respect for the Principles of the Republic ලෙස හැඳින්වේ.
- ආගමික සංවිධාන, රාජ්ය සේවා, විදේශ අරමුදල් සහ ඇතැම් අධ්යාපන කටයුතු සම්බන්ධයෙන් රාජ්ය අධීක්ෂණය ශක්තිමත් කිරීම මෙම නීතියෙන් සිදු විය.
- ප්රංශ ජනරජයේ මූලධර්මවලට ගරු කිරීම තහවුරු කිරීමත්, සමාජය තුළ බෙදුම්වාදී ප්රවණතා පාලනය කිරීමත් එහි අරමුණ විය.
මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ තම ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය සහ ලෞකික පාලන ක්රමය ආරක්ෂා කිරීම ප්රංශය ජාතික වැදගත්කමක් ඇති කාර්යයක් ලෙස සලකන බවයි.
ජර්මනිය – ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය පාලන ක්රමය ආරක්ෂා කිරීම
- ජර්මනියේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව ආරක්ෂා කිරීමේ ෆෙඩරල් කාර්යාලය (Federal Office for the Protection of the Constitution), රටේ ප්රජාතන්ත්රවාදී ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය පාලන ක්රමයට එරෙහි යැයි සැලකෙන සංවිධාන සහ ක්රියාකාරකම් අධීක්ෂණය කරයි.
- ත්රස්ත ප්රහාරයක් සිදු වූ පසු පමණක් ක්රියා කිරීම වෙනුවට, රටේ ව්යවස්ථාමය පාලන ක්රමය අඛණ්ඩව ආරක්ෂා කළ යුතු වගකීමක් ලෙස ජර්මනිය සලකන බව මෙයින් පැහැදිලි වේ.
නෙදර්ලන්තය – 2024–2029 ජාතික අන්තවාදය වැළැක්වීමේ උපායමාර්ගය
- අන්තවාදී අදහස් මගින් ප්රජාතන්ත්රවාදී නීති පද්ධතිය දුර්වල කළ හැකි බවත්, එවැනි ක්රියාකාරකම් හඳුනාගෙන පාලනය කිරීමට අසමත් වීමෙන් ව්යවස්ථාමය ප්රජාතන්ත්රවාදයට ඇති තර්ජනය වැඩි විය හැකි බවත් මෙම උපායමාර්ගය පිළිගනී.
- අන්තවාදය වැළැක්වීම, හඳුනාගැනීම සහ රාජ්ය ආයතන ශක්තිමත් කිරීම දිගුකාලීන වගකීමක් ලෙස සැලකීමේ උදාහරණයක් මෙයින් ලබාදෙයි.
යුරෝපීය මානව හිමිකම් අධිකරණය – Refah Partisi එරෙහිව තුර්කිය
- 2003 පෙබරවාරි 13 වැනිදා යුරෝපීය මානව හිමිකම් අධිකරණයේ මහා විනිසුරු මණ්ඩලය තුර්කියේ Welfare Party හෙවත් Refah Partisi පක්ෂය විසුරුවා හැරීම අනුමත කළේය.
- මෙම නඩුවට අදාළ වූයේ ෂරියා නීතිය සහ විවිධ ආගමික ප්රජාවන් සඳහා වෙන වෙනම නීති පද්ධති ඇති කිරීම ඇතුළත් දේශපාලන වැඩපිළිවෙළකි.
- එම වැඩපිළිවෙළ සමාන පුරවැසි අයිතිවාසිකම් සහ යුරෝපීය මානව හිමිකම් සම්මුතියෙන් ආරක්ෂා කරන මූලික අයිතිවාසිකම් ඇතුළු ප්රජාතන්ත්රවාදී මූලධර්මවලට ගැළපේද යන්න අධිකරණය සලකා බැලීය.
- එම නඩුවේ තත්ත්වයන් යටතේ පක්ෂය විසුරුවා හැරීම සාධාරණ බව අධිකරණය තීරණය කළේය.
දේශපාලනයට සහභාගී වීමට අවස්ථාව තිබීම යනු ප්රජාතන්ත්රවාදී සමාජයක මූලික පදනමට හානි කරන වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක කිරීමට ඕනෑම පක්ෂයකට අසීමිත නිදහසක් තිබීම නොවන බව මෙම නඩු තීන්දුවෙන් පැහැදිලි වේ.
මෙම බටහිර රටවල උදාහරණ සියල්ලෙන්ම පෙන්වන්නේ කුමක්ද?
මෙම රටවල් කිහිපයම පහත සඳහන් කරුණු පිළිබඳව අවධානය යොමු කරමින් සිටී.
- ආගමික ආයතනවලට වඩා ජාතික නීතියට ප්රමුඛත්වය ලබාදීම.
- ආගමික පාලනයන් තුළ කාන්තාවන්ගේ සහ දරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම.
- අධ්යාපනය සහ අදහස් ප්රකාශ කිරීමේ නිදහසට එල්ල වන බියගැන්වීම් වැළැක්වීම.
- ආගමික බෙදුම්වාදය සහ සංවිධානාත්මක ව්යාපාරවල බලපෑම් පාලනය කිරීම.
- විදේශ අරමුදල් සහ මතවාදී ජාල පිළිබඳව විමර්ශනය කිරීම.
- ප්රජාතන්ත්රවාදී ආයතනම ප්රජාතන්ත්රවාදයට එරෙහි අරමුණු සඳහා යොදාගැනීම වැළැක්වීම.
- ප්රචණ්ඩ අන්තවාදය සහ ත්රස්තවාදීන් බඳවා ගැනීමේ තර්ජන පාලනය කිරීම.
මේවා එකිනෙකට වෙනස් ගැටලු වුවත්, සියල්ලටම පොදු එක් මූලික ප්රශ්නයක් තිබේ.
සංවිධානාත්මක ව්යාපාර වෙනත් ආගමික හෝ දේශපාලන බල අධිකාරියක් ගොඩනැගීමට උත්සාහ කරන විට, ප්රජාතන්ත්රවාදී රාජ්යයකට එකම ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය නීති පද්ධතියක් ආරක්ෂා කරගත හැකිද?
ආගමික මතවාදවල පදනම: ආගමික ග්රන්ථ භාවිත කරන්නේ කෙසේද?
ඉස්ලාමීය ආගමික අර්ථකථනය සඳහා මූලාශ්ර කිහිපයක් භාවිත වේ.
- කුරානය (Quran): ඉස්ලාම් ආගමේ ප්රධාන ශුද්ධ ග්රන්ථය.
- හදීස් (Hadith): නබි මුහම්මද්තුමාගේ ප්රකාශ සහ ක්රියාකාරකම් පිළිබඳ වාර්තා.
- සුන්නා (Sunnah): නබි මුහම්මද්තුමා අනුගමනය කළ බවට සැලකෙන පිළිවෙත් සහ ආදර්ශ.
- තෆ්සීර් (Tafsir): කුරානය පිළිබඳ අර්ථකථන.
- ෆික්හ් (Fiqh): ආගමික සහ නීතිමය කරුණු සම්බන්ධ ඉස්ලාමීය නීති විග්රහය.
විවිධ ඉස්ලාමීය සම්ප්රදායන් මෙම මූලාශ්ර වෙනස් ආකාරයෙන් අර්ථකථනය කරයි.
එහෙත් ඇතැම් ඉස්ලාම්වාදී සහ අන්තවාදී ව්යාපාර යුද්ධය, මුස්ලිම් නොවන ජනතාව, ආගම අත්හැරීම, දඬුවම්, ස්ත්රී පුරුෂ සම්බන්ධතා සහ ආගමික බල අධිකාරිය පිළිබඳ දේශපාලන අරමුණු ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා තෝරාගත් ආගමික පාඨ සහ අර්ථකථන භාවිත කරයි.
සාක්ෂි – Tony Blair Institute for Global Change (2017)
- Struggle Over Scripture: Charting the Rift Between Islamist Extremism and Mainstream Islam නමැති අධ්යයනයේදී ලේඛන 3,000කට වැඩි සංඛ්යාවක් පරීක්ෂා කර තිබේ.
- එහිදී අධ්යයනයට ලක් කළ සලාෆි-ජිහාඩ්වාදී ලේඛනවල නිතරම උපුටා දක්වා තිබූ කුරාන් පාඨ 50 අතරින් ප්රධාන ධාරාවේ අධ්යයනය කළ ලේඛනවලද නිතර දක්නට ලැබුණේ 8%ක් පමණක් බව වාර්තා කර තිබේ.
ආණ්ඩු විසින් විමසා බැලිය යුතු කරුණ ආගමික විශ්වාසය නොවේ. ආගමික පාඨ භාවිත කරමින් ප්රචණ්ඩත්වය, බලහත්කාරය, අසමාන අයිතිවාසිකම් හෝ ජාතික නීතිය වෙනුවට ආගමික බල අධිකාරියක් පිහිටුවීම සාධාරණීකරණය කරන්නේද යන්නයි.
මුස්ලිම් ජනතාවගෙන් විමසිය යුතු ප්රශ්න
- දේශපාලන ඉස්ලාම්වාදයේ වර්ධනයට සහ එහි බලපෑම්වලට සියලුම මුස්ලිම් ජනතාව එකඟද?
- එසේ නොවේ නම්, මෙම ඉල්ලීම් සහ ක්රියාකාරකම්වලට එරෙහිව මුස්ලිම් ජනතාව විවෘතව හඬ නොනගන්නේ ඇයි?
- අන්තවාදයට එරෙහිව දැඩිව පෙනී සිටීමටත්, තමන් ජීවත් වන රටවල ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය වටිනාකම් ආරක්ෂා කිරීමටත් ආගමික නායකයන් සහ ප්රජා සංවිධාන වඩාත් ක්රියාකාරී නොවන්නේ ඇයි?
මේවාට පිළිතුරු දිය යුත්තේ මුස්ලිම් ජනතාවයි.
-
ශ්රී ලංකාව මෙම අනතුරු ඇඟවීම් දැනටමත් අත්විඳ තිබේ
මෙම තත්ත්වයන් බටහිර රටවලට පමණක් අදාළ ගැටලු ලෙස ශ්රී ලංකාවට බැහැර කළ නොහැකිය.
2019 අප්රේල් 21 වැනිදා පාස්කු ඉරිදා ප්රහාරවලට පෙර ශ්රී ලංකාවද මෙවැනිම අනතුරු ඇඟවීම්වලට මුහුණ දුන්නේය. එම ප්රහාරවලින් පුද්ගලයන් 269 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්වූහ.
- මාවනැල්ල (2018): බුද්ධ ප්රතිමා විනාශ කිරීම සිදුවිය. ජනාධිපති කොමිසම විසින් සහරාන් හෂීම් එම විනාශකාරී ක්රියාකාරකම්වලට සම්බන්ධ බව පෙන්වන සාක්ෂි විමසා බැලීය.
- වනාතවිල්ලුව (2019 ජනවාරි): පුපුරණ ද්රව්ය සහ අවි ආයුධ සොයාගැනීමෙන් සංවිධානාත්මක අන්තවාදී ජාලයක් සහ ත්රස්ත පුහුණු කටයුතු පිළිබඳ තොරතුරු හෙළි විය.
- පාස්කු ඉරිදා ප්රහාර (2019): වසර ගණනාවක් පුරා සිදුවූ අන්තවාදීකරණය, සාමාජිකයන් බඳවා ගැනීම සහ බුද්ධි අංශ අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හැරීමෙන් පසු NTJ සංවිධානයට සම්බන්ධ මරාගෙන මැරෙන බෝම්බකරුවන් පල්ලි සහ හෝටල්වලට ප්රහාර එල්ල කළහ.
විමර්ශනවලදී අන්තවාදී මතවාද පැතිරවීම, සංවිධානාත්මක ජාල, ජාත්යන්තර සම්බන්ධතා සහ ලැබී තිබූ බුද්ධි තොරතුරු මත ක්රියා කිරීමට බලධාරීන් අසමත් වීම පිළිබඳ කරුණු හෙළි විය.
අන්තවාදය ත්රස්තවාදයක් බවට පත්වන තුරු අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හැරීමේ ප්රතිවිපාක ශ්රී ලංකාව අත්විඳ තිබේ.
-
බෞද්ධ පූජනීය ස්ථාන පිළිබඳව ගැටලු මතුවන්නේ ඇයි?
ඓතිහාසික බෞද්ධ පූජනීය ස්ථාන ආශ්රිත ඉඩම් සහ ආගමික ඉදිකිරීම් සම්බන්ධයෙන් මතුවන ආරවුල් පිළිබඳවද අවධානය යොමු කළ යුතුය.
- අලුවිහාරය: ඓතිහාසිකව ත්රිපිටකය ග්රන්ථාරූඪ කළ ස්ථානයට ආසන්නව වර්ග අඩි 10,000ක පමණ මුස්ලිම් පල්ලියක් ඉදිකිරීමට යෝජනා වී ඇති බව වාර්තා වී තිබේ. ඒ සඳහා බලපෑම් සිදුකිරීම් පිළිබඳවද කරුණු මතු වී ඇත.
- ශ්රී පාදස්ථානය: ඓතිහාසිකව බෞද්ධ පූජනීය භූමියක් ලෙස පැවති ස්ථානය සම්බන්ධයෙන් වෙනත් ආගමික හිමිකම් ප්රකාශ කිරීම.
- අනෙකුත් උරුම ස්ථාන: ඓතිහාසික බෞද්ධ ස්ථාන ආශ්රිතව ආගමික ඉදිකිරීම් සහ ඉඩම් හිමිකම් පිළිබඳ ගැටලු මතුවන අතර, බලපෑම් සහ දේශපාලන මැදිහත්වීම් හමුවේ බලධාරීන් නීතිවිරෝධී අත්පත් කරගැනීම් නොසලකා හරින බවටද චෝදනා පවතී.
- ඓතිහාසික හිමිකම, පුරාවිද්යාත්මක සාක්ෂි, ඉඩම් ලේඛන සහ නීතිමය උරුම ආරක්ෂණ විධිවිධාන වෙනත් පාර්ශ්වවල පරස්පර හිමිකම්වලට වඩා ප්රමුඛ විය යුතුය.
- ආගමික නිදහස යනු වෙනත් ශිෂ්ටාචාරයක පූජනීය උරුමය වෙනස් කිරීමට හෝ අත්පත් කරගැනීමට යොදාගත හැකි බලපත්රයක් නොවේ.
-
අන්තවාදය ප්රතික්ෂේප කරන මුස්ලිම් ජනතාවගේ වගකීම
අන්තවාදය ප්රතික්ෂේප කරන මුස්ලිම් ජනතාවද ආගමික බියගැන්වීම්, ප්රචණ්ඩත්වය, ෂරියා නීතිය ජාතික නීතියට ඉහළින් තැබීමට දරන උත්සාහයන්, වෙනත් ආගම්වලට එරෙහි ප්රහාර සහ වෙනත් ප්රජාවන්ගේ පූජනීය ස්ථානවලට සිදුකරන මැදිහත්වීම්වලට විවෘතව විරුද්ධ විය යුතුය.
නිහඬව සිටීමෙන් සිදුවන්නේ සංවිධානාත්මක අන්තවාදී හඬවල්වලට කිසිදු අභියෝගයකින් තොරව ක්රියා කිරීමට ඉඩ ලැබීමයි. එම නිහඬතාව තම ප්රජාවගේද අනුමැතියක් ලෙස ඔවුන් විසින් සලකනු ලැබීමට ඉඩ තිබේ.
-
ශ්රී ලංකාව කළ යුත්තේ කුමක්ද?
සියලු දෙනාටම එකම ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවක් සහ එකම ජාතික නීතියක් ක්රියාත්මක විය යුතුය.
- අන්තවාදීන් බඳවා ගැනීම, මතවාදීව පුහුණු කිරීම සහ ඒ සඳහා ලැබෙන අරමුදල් පිළිබඳව විමර්ශනය කළ යුතුය.
- ආගමික ආයතනවල ක්රියාකාරකම් සහ අරමුදල් පිළිබඳ විනිවිදභාවය සහ වගවීම තහවුරු කළ යුතුය.
- ආගමික බලපෑම් හරහා ජාතික ප්රතිපත්ති තීරණය කිරීම වැළැක්විය යුතුය.
- බෞද්ධ පූජනීය ස්ථාන සහ පුරාවිද්යාත්මක උරුමය ආරක්ෂා කළ යුතුය.
- ප්රචණ්ඩත්වය සිදුවීමට පෙර බුද්ධි අංශ අනතුරු ඇඟවීම් මත ක්රියා කළ යුතුය.
- සාධාරණ විවේචන සහ මහජන කනස්සල්ල නිහඬ කිරීමට වෛරී ප්රකාශ පිළිබඳ නීති අනිසි ලෙස භාවිත කිරීම වැළැක්විය යුතුය.
-
අධ්යාපනය, ධනය සහ සමාජ ඒකාබද්ධතාව තිබීමෙන් පමණක් අන්තවාදය වැළකෙන්නේ නැත
පාස්කු ඉරිදා ප්රහාරවලින් පැහැදිලි වූයේ අන්තවාදීකරණය දුප්පත්, රැකියා විරහිත හෝ අධ්යාපනයක් නොලැබූ පුද්ගලයන්ට පමණක් සීමා නොවන බවයි.
ප්රහාරවලට සම්බන්ධ වූ පුද්ගලයන් අතර:
- ධනවත් ව්යාපාරික පවුලක පුතුන් වූ ඉන්ෂාෆ් සහ ඉල්හාම් ඉබ්රාහිම් සහෝදරයෝ සිටියහ.
- ඕස්ට්රේලියාව සහ එක්සත් රාජධානිය ඇතුළු විදේශ රටවල අධ්යාපනය ලබා තිබූ අබ්දුල් ලතීෆ් ජමීල් මොහොමඩ් සිටියේය.
ඇමරිකාවේ West Point ආයතනයේ Combating Terrorism Center විසින් සකස් කළ Terrorism on the Teardrop Island අධ්යයනයෙන් අන්තවාදී ජාලය සහ එයට සම්බන්ධ වූ පුද්ගලයන්ගේ පසුබිම් පිළිබඳ කරුණු ලේඛනගත කර තිබේ.
මෙයින් ලබාගත යුතු පාඩම්
- අන්තවාදී දේශනා සහ ප්රචාර මගින් පුද්ගලයන් මතවාදීව අන්තවාදයට යොමු කළ හැකිය.
- පවුල් සහ පුද්ගලික සම්බන්ධතා හරහා අන්තවාදී කණ්ඩායම්වලට නව සාමාජිකයන් බඳවාගත හැකිය.
- අන්තර්ජාල ප්රචාර හරහා පුද්ගලයන් ජාත්යන්තර ත්රස්තවාදී ව්යාපාර සමඟ සම්බන්ධ කළ හැකිය.
- ධනය, අධ්යාපනය සහ සමාජයේ පිළිගැනීම තිබීමෙන් පමණක් අන්තවාදය වැළකෙන්නේ නැත.
- බලධාරීන් ක්රියා නොකරන්නේ නම් බුද්ධි අංශ අනතුරු ඇඟවීම්වලින් කිසිදු ප්රයෝජනයක් නොමැත.
මෙහි මූලික ප්රශ්නය වන්නේ කිසියම් ආගමික හෝ දේශපාලන ව්යාපාරයකට ජාතික නීතියට ඉහළින් ක්රියා කිරීමට, තමන්ට විරුද්ධ වන පුද්ගලයන් බියගැන්වීමට, තම ආගමික නියමයන් අන් අය මත පැනවීමට හෝ වෙනත් ශිෂ්ටාචාරයක ඓතිහාසික අනන්යතාව වෙනස් කිරීමට අයිතියක් තිබේද යන්නයි.
අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හැරීමේ භයානක මිල ශ්රී ලංකාව දැනටමත් ගෙවා තිබේ.
බටහිර රටවල්ද එවැනිම ප්රතිවිපාකවලට මුහුණ දීමට පෙර මෙම අනතුරු හඳුනාගත යුතුය.
අරමුණ විය යුත්තේ ඛේදවාචකයක් සිදුවීමෙන් පසු ප්රතිචාර දැක්වීම නොව, එය සිදුවීමට පෙර වළක්වා ගැනීමයි.
ශ්රී ලංකාවේ අත්දැකීමෙන් බටහිර රටවල් පාඩම් ඉගෙන ගත යුතුය. ශ්රී ලංකාවද බටහිර රටවල් දැන් අනුගමනය කරන ආරක්ෂණ ක්රමවේද අධ්යයනය කර තම රටට ගැළපෙන පියවර ගත යුතුය.
-
බටහිර රටවල් ඇත්ත වශයෙන්ම ගනිමින් සිටින පියවර මොනවාද?
දේශපාලන ඉස්ලාම්වාදය, ආගමික අන්තවාදය, රාජ්ය ආයතන තුළට ඇතිකරන බලපෑම් සහ සමාජ ඒකාබද්ධතාව පිළිබඳ ගැටලු අද වන විට මහජන සාකච්ඡාවට පමණක් සීමා වී නැත.
ඒවා රජයේ නිල විමර්ශන, නීති සම්පාදනය, ආරක්ෂක ඇගයීම් සහ අධිකරණ ක්රියාමාර්ග දක්වාම ගොස් තිබේ.
එක්සත් රාජධානිය, ප්රංශය, ජර්මනිය, ඔස්ට්රියාව සහ නෙදර්ලන්තය ඇතුළු රටවල් මේ සම්බන්ධයෙන් විවිධ ක්රියාමාර්ග ගෙන තිබේ.
මෙහි වැදගත්කම වන්නේ තර්ජනය ත්රස්තවාදයට පමණක් සීමා නොවන බව රජයන් වැඩි වැඩියෙන් පිළිගැනීමයි.
සමාන්තර ආගමික බල අධිකාරි ගොඩනැගීම, දේශපාලන බලපෑම්, රාජ්ය ආයතනවලට එල්ල කරන පීඩනය, විදේශීය මතවාදී ජාල සහ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය වටිනාකම් ආරක්ෂා කිරීමද එයට ඇතුළත් වේ.
ආණ්ඩුවක් ක්රියා නොකර සිටීමෙන්ද වෙනම අනතුරක් ඇති වේ.
ජනතාවට ඇති සාධාරණ ගැටලු සහ කනස්සල්ල නොසලකා හැරීම හෝ ඒවාට විසඳුම් ලබා නොදීම නිසා සමාජය තුළ අතෘප්තිය ක්රමයෙන් වැඩිවේ.
අන්තවාදී ව්යාපාරවලට මෙවැනි තත්ත්වයන් තම වාසියට යොදාගත හැකිය. තමන් අසාධාරණයට ලක්වූ ප්රජාවන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බව පෙන්වා ජනතාව සංවිධානය කිරීමටත්, සහයෝගය ලබාගැනීමටත්, සමාජ බෙදීම් වැඩි කිරීමටත්, පළිගැනීම් සහ ප්රතිප්රහාර සඳහා නව අවස්ථා නිර්මාණය කිරීමටත් ඔවුන්ට හැකියාව ලැබේ.
එබැවින් නීත්යනුකූල සහ ප්රජාතන්ත්රවාදී ක්රමවේද හරහා සාධාරණ ගැටලු විසඳීමට ආණ්ඩු අසමත් වීම, අන්තවාදී ව්යාපාරවලට තම බලපෑම ව්යාප්ත කිරීමටත් තවත් ගැටුම් ඇති කිරීමටත් අවස්ථාව ලබාදිය හැකිය.
-
ඉදිරි වසර 10, 20 සහ 30 තුළ සිදුවිය හැක්කේ කුමක්ද?
Pew Research Center ආයතනය 2017දී නිකුත් කළ Europe’s Growing Muslim Population අධ්යයනයෙන් යුරෝපීය රටවල් 30ක් පිළිබඳව 2016 වසර මූලික කරගෙන ජනගහන පුරෝකථන ඉදිරිපත් කර තිබේ.
එම රටවල්වල ඒකාබද්ධ ජනගහනයෙන් මුස්ලිම් ජනතාව 4.9%ක් විය.
2050 වසර සඳහා ඉදිරිපත් කළ පුරෝකථන මෙසේය.
- සංක්රමණයක් සිදු නොවන තත්ත්වය (Zero Migration): 7.4%.
- මධ්යස්ථ සංක්රමණ තත්ත්වය (Medium Migration): 11.2%.
- ඉහළ සංක්රමණ තත්ත්වය (High Migration): 14.0%.
ඉහළ සංක්රමණ තත්ත්වය යටතේ 2014–2016 කාලයේ ඇති වූ විශාල සරණාගත පැමිණීම් අඛණ්ඩව සිදුවනු ඇතැයි උපකල්පනය කර තිබේ.
කාලයත් සමඟ මතුවන ප්රශ්න
2036 – වසර 10කින්
රජයන් පොදු අධ්යාපන ප්රමිතීන්, සියලු දෙනාටම එකසේ ක්රියාත්මක වන ජාතික නීතිය සහ සාර්ථක සමාජ ඒකාබද්ධතාව ආරක්ෂා කර තිබේද?
2046 – වසර 20කින්
ජාතික පුරවැසි අනන්යතාව සහ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය මූලධර්ම සියලු දෙනා විසින් පොදුවේ පිළිගන්නා තත්ත්වයක පවතීද? නැතහොත් සමාන්තර ආයතන සහ සංවිධානාත්මක ආගමික හා දේශපාලන බලපෑම් තවදුරටත් ව්යාප්ත වී තිබේද?
2056 – වසර 30කින්
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ බලය, සමාන පුරවැසි අයිතිවාසිකම් සහ අදහස් ප්රකාශ කිරීමේ නිදහස ආණ්ඩු විසින් ආරක්ෂා කර තිබේද? නැතහොත් එකිනෙකට තරගකාරී බල අධිකාරි සහ රාජ්ය ආයතන තුළ බෙදීම් ස්ථිර වී තිබේද?
මෙහිදී ජනගහන සංඛ්යාලේඛන පමණක් නොව, රජයේ ප්රතිපත්ති, දේශපාලන ව්යාපාර, සමාජ ඒකාබද්ධතාව, රාජ්ය ආයතනවල ශක්තිය සහ ජාතික නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමද එකසේ වැදගත් වේ.
-
ශ්රී ලංකාවට මෙයින් ඇති පාඩම කුමක්ද?
විශේෂයෙන්ම 2019 අප්රේල් 21 වැනිදා පාස්කු ඉරිදා ප්රහාර පිළිබඳ තම අත්දැකීම් සැලකිල්ලට ගනිමින් ශ්රී ලංකාව මෙම තත්ත්වයන් විමසා බැලිය යුතුය.
ශ්රී ලංකාව ප්රශ්න හයකට පිළිතුරු ලබාගත යුතුය.
- එකම ජාතික නීතියක්: ආගමික බල අධිකාරියකට සිවිල් අයිතිවාසිකම් අභිබවා යාමට නොහැකි වන පරිදි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව සහ ජාතික නීතිය සියලු දෙනාටම එකසේ ක්රියාත්මක වේද?
- ආගමික ආයතන: ආගමික සංවිධානවල ක්රියාකාරකම් සහ ඒවාට ලැබෙන අරමුදල් පිළිබඳව විනිවිදභාවයක් සහ වගවීමක් තිබේද?
- විදේශීය බලපෑම්: විදේශ අරමුදල්, මතවාදී ජාල සහ සංවිධානාත්මක ක්රියාකාරකම් නිසි පරිදි විමර්ශනයට ලක් කරන්නේද?
- රාජ්ය ප්රතිපත්ති: ආගමික අවශ්යතා පුද්ගලික කැමැත්ත මත ඉටුකර දෙනවාද? නැතහොත් සංවිධානාත්මක ඉල්ලීම් සහ බලපෑම් මගින් සියලු දෙනාටම බලපාන නීති සහ ප්රතිපත්ති වෙනස් කරන්නේද?
- අධ්යාපනය සහ සමාජ ඒකාබද්ධතාව: පාසල් සහ රාජ්ය ආයතන බියගැන්වීම්, මතවාදී බලපෑම් සහ පොදු ජාතික අධ්යාපන ප්රමිතීන් දුර්වල කිරීමට දරන උත්සාහයන්ගෙන් ආරක්ෂා කර තිබේද?
- ජාතික ආරක්ෂාව: පාස්කු ඉරිදා ප්රහාරයෙන් ලබාගත යුතු පාඩම් ක්රියාත්මක කර තිබේද? අන්තවාදීකරණය, සාමාජිකයන් බඳවා ගැනීම, අන්තවාදී ප්රචාර සහ ත්රස්තවාදී සූදානම් කිරීම් පිළිබඳ බුද්ධි තොරතුරු ප්රචණ්ඩත්වයක් සිදුවීමට පෙර ක්රියාත්මක වීමට යොදාගන්නේද?
එක්සත් රාජධානිය, ප්රංශය, ජර්මනිය, ඔස්ට්රියාව සහ නෙදර්ලන්තය ගෙන ඇති ක්රියාමාර්ග ශ්රී ලංකාව අධ්යයනය කළ යුතුය. ඒවායේ නිල වාර්තා සහ සොයාගැනීම් විමසා බලා ශ්රී ලංකාවේ නීතියට ගැළපෙන ආරක්ෂණ ක්රමවේද හඳුනාගත යුතුය.
ඒ සමඟම බෞද්ධ පූජනීය ස්ථාන, පුරාවිද්යාත්මක උරුමය සහ රටේ ඓතිහාසික අනන්යතාවද ආරක්ෂා කළ යුතුය.
අවසාන වශයෙන් මතුවන මූලික ප්රශ්නය:
බලය ඇත්තේ කාටද? ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවටද? නැතහොත් ආගමික දේශපාලන ව්යාපාරයකටද?
මෙම විවාදය මුස්ලිම් ජනතාවට හෝ වෙනත් කිසිදු ආගමික ප්රජාවකට තම ආගම ඇදහීමේ අයිතිය අහිමි කිරීම පිළිබඳව නොවේ.
ප්රශ්නය වන්නේ කිසිදු ආගමික හෝ දේශපාලන ව්යාපාරයකට රටේ ජාතික නීතියට ඉහළින් ක්රියා කිරීමට, තමන්ට විරුද්ධ වන පුද්ගලයන් බියගැන්වීමට, තම ආගමික මතවාද අන් අය මත පැනවීමට හෝ සෙසු පුරවැසියන්ගේ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාමය අයිතිවාසිකම් දුර්වල කිරීමට ඉඩ තිබිය යුතුද යන්නයි.
බටහිර රටවල් මේ අභියෝග පිළිබඳව දැන් වැඩි අවධානයක් යොමු කරමින් සිටී.
අන්තවාදය පිළිබඳ අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හැරීමේ ප්රතිවිපාක ශ්රී ලංකාව දැනටමත් අත්විඳ තිබේ.
මෙයින් ලබාගත යුතු පාඩම පැහැදිලිය.
ආණ්ඩු විසින් ජනතාවගේ සාධාරණ ගැටලු සහ කනස්සල්ලට විසඳුම් ලබාදිය යුතුය. අන්තවාදයට එරෙහිව ක්රියා කළ යුතුය. සියලු දෙනාටම එකම නීතියක් ක්රියාත්මක කළ යුතුය. රාජ්ය ආයතනවල නිහඬතාව සහ අක්රියභාවය අන්තවාදය, සමාජ බෙදීම් සහ පළිගැනීම් වර්ධනය කිරීමට අවස්ථාවක් බවට පත්වීමට ඉඩ නොදිය යුතුය.
තවත් පාස්කු ඉරිදා ඛේදවාචකයකට බටහිර රටවල් මුහුණ දෙනවා දැකීමට ශ්රී ලංකාව කැමති නැත.
එසේම ශ්රී ලංකාවද තම සමාජය තුළ දැනටමත් දක්නට ලැබෙන අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හැර තවත් ඛේදවාචකයක් සිදුවන තුරු බලා නොසිටිය යුතුය.
විශේෂයෙන්ම දේශපාලන ඉස්ලාම්වාදය සිය බලපෑම් ක්රමයෙන් සහ සියුම්ව ව්යාප්ත කරමින් සිටින ආකාරය පිළිබඳව ශ්රී ලංකාව අවධානයෙන් සිටිය යුතුය.
අනතුර සිදුවූ පසු පියවර ගැනීම නොව, අනතුර සිදුවීමට පෙර එය හඳුනාගෙන වැළැක්වීමයි රජයක සැබෑ වගකීම.
Shenali D Waduge
