ජාත්‍යන්තර ආයාචනය: අනුරාධපුරය රැකගනිමු – පූජනීය බෞද්ධ උරුම නගරය වාණිජකරණයට ලක් කරන යෝජිත සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය ඉවත් කරගන්න!
Anuradhapura New Development Plan 2026
වසර දෙදහසකට වැඩි ඉතිහාසයක් ඇති බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරයක් රැකගනිමු. එහි පූජනීය භූමිය වාණිජ සංවර්ධන කලාපයක් බවට පත් නොකරන්න.
අනුරාධපුරය සාමාන්‍ය නගරයක් නොවේ. එය ලෝකයේ ශ්‍රේෂ්ඨ බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාර මධ්‍යස්ථානයකි. වසර දෙදහසකට වැඩි ඉතිහාසයක්, පූජනීය ස්ථාන, පැරණි විහාරාරාම, දාගැබ්, සෙල්ලිපි, වැව් සහ අදටත් පවතින බෞද්ධ ආගමික සම්ප්‍රදායන් එහි උරුමයයි.
එය බෞද්ධ වන්දනා ස්ථානයක් මෙන්ම නැවත නිර්මාණය කළ නොහැකි පුරාවිද්‍යාත්මක උරුම භූමියකි. එහි වටිනාකම ඇත්තේ තනි තනි පුරාවස්තුවල පමණක් නොව, ඒවා එකිනෙකට සම්බන්ධ කරන ඓතිහාසික පරිසරය, ආගමික අඛණ්ඩතාව සහ සංස්කෘතික අනන්‍යතාව තුළය.
අනුරාධපුරය යනු පැරණි ගොඩනැගිලි කිහිපයක් ආරක්ෂා කරමින් ඒවා වටා ඇති භූමිය වාණිජ කටයුතු සඳහා වෙනස් කළ හැකි නගරයක් නොවේ.
එහි පූජනීය පරිසරය, ඓතිහාසික පසුබිම, පුරාවිද්‍යාත්මක වටිනාකම්, ආගමික සම්ප්‍රදායන් සහ අඛණ්ඩ බෞද්ධ වන්දනා කටයුතු ද ආරක්ෂා කළ යුතු උරුමයේ කොටස්ය.
එහෙත් 2026 පෙබරවාරි 27 දින අංක 2477/44 දරන අතිවිශේෂ ගැසට් පත්‍රය යටතේ ප්‍රකාශයට පත් කළ යෝජිත අනුරාධපුර පූජා භූමි සංවර්ධන සැලැස්මට පුළුල් සංවර්ධන වැඩපිළිවෙළක් ඇතුළත් කර ඇත.
- වෙළෙඳ කුටි, සිල්ලර වෙළෙඳසැල්, අවන්හල් සහ නවාතැන් පහසුකම්.
- සංචාරක පහසුකම් සහ රන්මසු උයන ආශ්‍රිත පරිසර සංචාරක කලාපයක්.
- වාහන නැවැත්වීමේ ස්ථාන, මාර්ග සංවර්ධනය සහ අභ්‍යන්තර ප්‍රවාහන පහසුකම්.
- රුවන්වැලිසෑය ඇතුළු පූජනීය ස්ථානවලට බලපාන යෝජිත වැටවල් සහ භෞතික බාධක.
- පුරාවිද්‍යාත්මක සහ සංවේදී ප්‍රදේශවල පදිංචිකරුවන් නැවත පදිංචි කිරීමේ යෝජනා.
- ආර්ථික සංවර්ධන කලාපයක්.
මේවා පුරාවිද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික උරුමය ආරක්ෂා කිරීමට අත්‍යවශ්‍ය අවශ්‍යතා නොවේ.
1. අනුරාධපුරයට සැබවින්ම අවශ්‍ය වන්නේ කුමක්ද?
අනුරාධපුරයට අවශ්‍ය වන්නේ උරුමය ආරක්ෂා කිරීම ප්‍රමුඛ කරගත් විශේෂ වැඩපිළිවෙළකි.
එයට ඇතුළත් විය යුත්තේ:
- සියලුම පුරාවිද්‍යා ස්ථාන, පැරණි ස්මාරක සහ තවමත් සොයාගෙන නොමැති පුරාවස්තු ආරක්ෂා කිරීම.
- දාගැබ්, විහාරාරාම, සෙල්ලිපි, මූර්ති සහ ඓතිහාසික ගොඩනැගිලි සංරක්ෂණය කිරීම.
- පැරණි වැව්, ජලාශ, ඇළ මාර්ග සහ ජල පද්ධති ආරක්ෂා කිරීම.
- පූජනීය ස්ථානවල මුල් පරිසරය සහ ඒවා අතර ඇති ඓතිහාසික සම්බන්ධතාව ආරක්ෂා කිරීම.
- බෞද්ධ බැතිමතුන්ට, වන්දනාකරුවන්ට සහ මහා සංඝරත්නයට බාධාවකින් තොරව ගෞරවනීය ලෙස ප්‍රවේශ වීමට ඉඩ සැලසීම.
- පිරිසිදු ජලය, සනීපාරක්ෂාව, කසළ කළමනාකරණය, ප්‍රථමාධාර සහ වන්දනාකරුවන්ට අවශ්‍ය මූලික පහසුකම් සැපයීම.
- විද්‍යාත්මක පුරාවිද්‍යා පර්යේෂණ, සංරක්ෂණය, අධීක්ෂණය සහ දිගුකාලීන ආරක්ෂාව.
- පැරණි බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන, වනවාසී ආරණ්‍ය, භාවනා ස්ථාන සහ ඒවාට සම්බන්ධ ආගමික සම්ප්‍රදායන් ආරක්ෂා කිරීම.
- මහා සංඝරත්නයට, ආගමික ආයතනවලට සහ පූජා නගරය සමඟ සම්බන්ධ ප්‍රජාවන්ට ගෞරව කිරීම.
- එම ප්‍රදේශය සමඟ ඓතිහාසිකව බැඳී ඇති පදිංචිකරුවන්ගේ සහ ප්‍රජාවන්ගේ ජීවිත හා ජීවනෝපායන් ආරක්ෂා කිරීම.
මේවා උරුමය රැකගැනීමේ සැබෑ ප්‍රමුඛතා වේ.
වාණිජ නවාතැන්, වෙළෙඳසැල්, සංචාරක උද්‍යාන, ආර්ථික සංවර්ධන කලාප සහ සංචාරකයන් සඳහා විශාල වාණිජ පහසුකම් ඇති කිරීම පැරණි බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරයක් ආරක්ෂා කිරීමට අත්‍යවශ්‍ය කොන්දේසි නොවේ. ඒවා වෙනම සංවර්ධන තීරණ වේ.
2. ඓතිහාසික පරිසරය ද උරුමයේ කොටසකි
අනුරාධපුරයේ තනි තනි ස්මාරක පමණක් ආරක්ෂා කරමින් ඒවා වටා ඇති පරිසරය වෙනස් කිරීමෙන් එහි උරුමය රැකගත නොහැකිය.
දාගැබක් යනු ගොඩනැගිල්ලක් පමණක් නොවේ. ආරාමයක් යනු පුරාවිද්‍යාත්මක ගොඩනැගිල්ලක් පමණක් නොවේ. පූජනීය මාර්ගයක් යනු මාර්ගයක් පමණක් නොවේ.
පූජනීය ස්ථාන, ආරාම, පැරණි ජල පද්ධති, ඓතිහාසික ජනාවාස, ආගමික චාරිත්‍ර සහ ඒවා වටා ඇති පරිසරය එකිනෙකට සම්බන්ධ උරුම පද්ධතියකි.
එම පරිසරය වෙනස් කිරීමෙන් ස්මාරකවලට භෞතික හානියක් නොවුණත් ඒවායේ ඓතිහාසික හා ආගමික වටිනාකමට හානි විය හැකිය.
ජාත්‍යන්තර උරුම සංරක්ෂණ ප්‍රතිපත්ති මගින් ද උරුම ස්ථානයක මුල් ස්වභාවය, අඛණ්ඩතාව, පිහිටීම, භාවිතය, සම්ප්‍රදායන්, ආධ්‍යාත්මික වටිනාකම් සහ සංස්කෘතික අඛණ්ඩතාව ආරක්ෂා කිරීමේ වැදගත්කම පිළිගනී.
යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම ප්‍රතිපත්ති අනුව, ලෝක උරුම ස්ථානයකට එහි විශ්වීය වටිනාකම ලබාදෙන සියලුම අංග ආරක්ෂා කළ යුතුය.
එම වටිනාකමට හානි කරන සංවර්ධන කටයුතු සිදු කිරීමට ඉඩ දිය නොහැකිය.
ගල් ගොඩනැගිලි ආරක්ෂා කරමින් ඒවා වටා ඇති පූජනීය පරිසරය වෙනස් කිරීම උරුම සංරක්ෂණය නොවේ.
3. උරුමය ආරක්ෂා කිරීමේ නීතිමය සහ ව්‍යවස්ථාපිත වගකීම
ශ්‍රී ලංකාවේ උරුමය ආරක්ෂා කිරීමට අදාළ වැදගත් නීතිමය සහ ව්‍යවස්ථාපිත ප්‍රතිපත්ති දැනටමත් පවතී.
A. ශ්‍රී ලංකා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය – බුලන්කුලම එදිරිව කර්මාන්ත සංවර්ධන අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් (2000), 3 ශ්‍රී ලංකා නීති වාර්තා 243 – එප්පාවල නඩුව
මෙම වැදගත් නඩුවේදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ යෝජිත සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් සම්බන්ධයෙන් කරුණු විමසා බැලීය. එයට පැරණි වැව්, වාරි ඇළ මාර්ග, පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථාන, පැරණි ගම්මාන සහ ශ්‍රී මහා බෝධිය හා රුවන්වැලිසෑය ආසන්න ප්‍රදේශ ඇතුළත් විය.
රාජ්‍ය භාරකාරත්වය, තිරසාර සංවර්ධනය සහ අනාගත පරම්පරාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ මූලධර්ම අධිකරණය පිළිගත්තේය. මූලික අයිතිවාසිකම් කඩවීමක් සිදුවීමේ අවදානමක් ඇති බව ද අධිකරණය සලකා බැලීය.
රාජ්‍යයට ඓතිහාසික උරුමය, ස්වභාවික සම්පත් සහ අනාගත පරම්පරාවන්ගේ අයිතිවාසිකම් සංවර්ධන ගනුදෙනුවලදී නොසලකා හැරිය හැකි දේපළ ලෙස සැලකිය නොහැකි බව පෙන්වා දීමට මෙම නඩු තීන්දුව වැදගත් වේ.
B. ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 9 වැනි වගන්තිය
9 වැනි වගන්තිය අනුව බුද්ධාගමට ප්‍රමුඛස්ථානය ලබාදීමත්, බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කර පෝෂණය කිරීමත් රජයේ වගකීමකි. ඒ සමඟම අනෙකුත් ආගම්වලට හිමි ව්‍යවස්ථාපිත අයිතිවාසිකම් ද තහවුරු කර ඇත.
ආයුර්වේද පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය 2023 දී ලබාදුන් ව්‍යවස්ථාමය තීරණය මගින් බුද්ධ ශාසනයේ පුළුල් ව්‍යවස්ථාපිත අර්ථය පිළිබඳව කරුණු දක්වා ඇත. එයට ආගමික ආයතන, සංඝරත්නය, විහාරස්ථාන, ආගමික පිළිවෙත් සහ ඊට සම්බන්ධ දේපළ ද ඇතුළත් වේ.
අනුරාධපුරය එම ජීවමාන බෞද්ධ උරුමයේ ඉතා වැදගත් ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානයකි.
පූජනීය ස්ථාන සම්බන්ධයෙන් තීරණ ගන්නා විට බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කර පෝෂණය කිරීමේ ව්‍යවස්ථාපිත වගකීම ද සැලකිල්ලට ගත යුතුය.
C. ඉන්දියානු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය – එම්. සී. මේතා එදිරිව ඉන්දියානු රජය (ටජ් මහල් නඩු)
ටජ් මහල් ස්මාරකය සහ ඒ අවට පරිසරය හානිදායක ක්‍රියාකාරකම් හා යටිතල පහසුකම්වලින් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඉන්දියානු ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය මැදිහත් විය.
එහි පසුකාලීන නියෝග මගින් පාරිසරික බලපෑම් ඇගයීම්, රථවාහන පාලනය සහ ස්මාරකය වටා ඇති පරිසරය සංරක්ෂණය කිරීමේ අවශ්‍යතාව පිළිගත්තේය.
මෙහි වැදගත් පාඩම වන්නේ ඓතිහාසික ස්මාරකයක් ආරක්ෂා කිරීමට නම් එය වටා ඇති පරිසරය ද ආරක්ෂා කළ යුතු බවයි.
D. යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම සම්මුතිය සහ මෙහෙයුම් මාර්ගෝපදේශ
යුනෙස්කෝ ප්‍රතිපත්ති අනුව උරුම ස්ථානයක මුල් ස්වභාවය සහ අඛණ්ඩතාව අත්‍යවශ්‍ය වටිනාකම් වේ.
ඒවාට එම ස්ථානයේ පිහිටීම, පරිසරය, භාවිතය, සම්ප්‍රදායන්, සංස්කෘතික පිළිවෙත්, ආධ්‍යාත්මික හැඟීම සහ එහි විවිධ උරුම අංග අතර ඇති සම්බන්ධතාව ඇතුළත් වේ.
එබැවින් සංවර්ධන කටයුතු තීරණය කිරීමේදී තනි ස්මාරකයක භෞතික තත්ත්වය පමණක් නොව සමස්ත උරුම පරිසරයට ඇති බලපෑම ද විමසා බැලිය යුතුය.
4. මෙම යෝජිත ව්‍යාපෘතිය පිළිබඳ අපගේ කනස්සල්ල කුමක්ද?
වාර්තා වී ඇති සංඛ්‍යාලේඛන අනුව යෝජිත සැලසුම් ප්‍රදේශය වර්ග කිලෝමීටර් 28 සිට 38 දක්වා පුළුල් කිරීමට යෝජනා වී ඇත.
පවුල් 331ක් නැවත පදිංචි කිරීම පිළිබඳව ද රජය සාකච්ඡා කර ඇත.
ඉන්දියානු මූල්‍ය ආධාර සම්බන්ධ යෝජනාවක් ද සකස් කර ඇත. එහෙත් සිතියම්, අයවැය, මූල්‍ය ගිවිසුම්, පුරාවිද්‍යාත්මක ඇගයීම්, යෝජිත වාණිජ කටයුතු සහ සිදු කිරීමට නියමිත සියලු මැදිහත්වීම් ඇතුළු සම්පූර්ණ ව්‍යාපෘති ලේඛන මහජනතාවට ලබාදිය යුතුය.
පහත ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු ලබාදිය යුතුය.
- පූජනීය බෞද්ධ උරුම භූමියකට වාණිජ සහ සංචාරක පහසුකම් ඇතුළත් කරන්නේ ඇයි?
- පුළුල් කරන ලද සැලසුම් ප්‍රදේශය තුළ ආර්ථික සංවර්ධන කලාපයක් ඇති කරන්නේ ඇයි?
- පුරාවිද්‍යාත්මක භූමි, පැරණි ජල පද්ධති, ඓතිහාසික මාර්ග සහ පූජනීය ස්මාරකවල පරිසරයට කුමක් සිදුවන්නේද?
- රුවන්වැලිසෑය වටා වැටවල් සහ භෞතික බාධක ඉදිකිරීමට හේතුව කුමක්ද? ඒවායේ ප්‍රමාණය සහ සාම්ප්‍රදායික ආගමික වන්දනා කටයුතුවලට ඇති බලපෑම තීරණය කරන්නේ කෙසේද?
- මෙම යෝජනා මගින් බැතිමතුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ආගමික කටයුතු හෝ ප්‍රවේශය සීමා කිරීමක් හෝ වෙනස් කිරීමක් සිදුවේද?
- උරුමය ආරක්ෂා කිරීමේ අත්‍යවශ්‍ය කටයුතුවලට වඩා රථගාල්, නව මාර්ග සහ වාණිජ යටිතල පහසුකම්වලට ප්‍රමුඛත්වය දෙන්නේ ඇයි?
- නැවත පදිංචි කිරීමට බලපෑමට ලක්වන බව වාර්තා වන පවුල් 331ට කුමක් සිදුවේද? ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම්, වන්දි සහ නැවත පදිංචි කිරීමේ වැඩපිළිවෙළ කුමක්ද?
- මහා සංඝරත්නය, පුරාවිද්‍යා විශේෂඥයන්, උරුම සංරක්ෂණ විශේෂඥයන් සහ බලපෑමට ලක්වන ජනතාව සමඟ නිසි සාකච්ඡා පවත්වා තිබේද?
- සමස්ත පූජනීය භූමියට ඇතිවන ඒකාබද්ධ බලපෑම් ද ඇතුළත් පුළුල් උරුම බලපෑම් ඇගයීමක් සිදු කර තිබේද?
- පැහැදිලිව හඳුනාගත් සහ ස්වාධීනව ඇගයීමට ලක් කළ උරුම සංරක්ෂණ අවශ්‍යතා වෙනුවට පුළුල් සංවර්ධන වැඩපිළිවෙළකට මූල්‍ය ආධාර යොදවන්නේ ඇයි?
මොනවා සැලසුම් කරන්නේද, ඒවා අනුමත කළේ කවුද, ක්‍රියාත්මක කරන්නේ කවුද, එයින් ප්‍රතිලාභ ලබන්නේ කවුද සහ දිගුකාලීන ප්‍රතිඵල මොනවාද යන්න දැනගැනීමට මහජනතාවට අයිතියක් ඇත.
5. අපගේ ඉල්ලීම: සම්පූර්ණ යෝජිත ව්‍යාපෘතිය ඉවත් කරගන්න!
- වත්මන් සැලසුම් රාමුව යටතේ යෝජිත සමස්ත අනුරාධපුර පූජා භූමි සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය ඉවත් කරගන්නා ලෙස අපි ඉල්ලා සිටිමු.
- වාණිජ පහසුකම්, සංචාරක සංවර්ධන කටයුතු, රථගාල්, වැටවල්, මාර්ග ඉදිකිරීම්, ජනතාව නැවත පදිංචි කිරීම සහ වෙනත් යෝජිත මැදිහත්වීම් ඇතුළු කිසිදු කොටසක් මෙම වැඩසටහන යටතේ ක්‍රියාත්මක නොකළ යුතුය.
- වන්දනාකරුවන්ට අවශ්‍ය අත්‍යවශ්‍ය පහසුකම් අත්හැර දැමීමක් හෝ අනුරාධපුරය නඩත්තු කිරීම නතර කිරීමක් අපි ඉල්ලා නොසිටිමු.
- මෙම අවශ්‍යතා මහා සංඝරත්නය, පුරාවිද්‍යා බලධාරීන්, උරුම සංරක්ෂණ විශේෂඥයන් සහ බලපෑමට ලක්වන ජනතාවගේ සහභාගිත්වයෙන් සකස් කරන වෙනම, විනිවිදභාවයෙන් යුතු සහ විද්‍යාත්මක පදනමක් ඇති උරුම සංරක්ෂණ වැඩපිළිවෙළක් මගින් ඉටු කළ යුතුය.
අනුරාධපුරයට අවශ්‍ය වන්නේ සංරක්ෂණයයි. සංරක්ෂණය යන නාමයෙන් සිදු කරන වාණිජ නැවත සංවර්ධනය නොවේ.
6. ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව වෙත අපගේ ආයාචනය
යුනෙස්කෝ සහ ලෝක උරුම කමිටුව
යෝජිත සංවර්ධන කටයුතු අනුරාධපුරයේ විශ්වීය වටිනාකම, මුල් ස්වභාවය, අඛණ්ඩතාව සහ ඓතිහාසික පරිසරයට ඇති කරන බලපෑම පරීක්ෂා කරන ලෙසත්, යෝජිත සැලසුම් සහ උරුම බලපෑම් ඇගයීම් පිළිබඳව ශ්‍රී ලංකා රජයෙන් පැහැදිලි කිරීම් ලබාගන්නා ලෙසත් ඉල්ලා සිටිමු.
ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ ප්‍රජාව
බුද්ධාගමේ ඉතාමත් පූජනීය ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානයක් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ඉදිරිපත් වන ලෙස ඉල්ලා සිටිමු. අනුරාධපුරය ලොව පුරා බෞද්ධයන්ට පොදු උරුමයකි.
ඉන්දියාව සහ අනෙකුත් මූල්‍ය ආධාර සපයන රටවල්
ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ උරුමයට හානි කරන කටයුතු සඳහා මූල්‍ය ආධාර ලබා නොදෙන ලෙස ඉල්ලා සිටිමු. උරුමය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ලබාදෙන ආධාර සැබෑ පුරාවිද්‍යා සංරක්ෂණය, ප්‍රතිසංස්කරණය, පර්යේෂණ සහ පූජනීය ස්ථාන ආරක්ෂා කිරීම සඳහා යොමු කළ යුතුය.
පුරාවිද්‍යාඥයන්, ඉතිහාසඥයන් සහ උරුම සංරක්ෂණ විශේෂඥයන්
යෝජිත සංවර්ධන කටයුතු ස්වාධීනව පරීක්ෂා කර, ඒවායේ සමස්ත බලපෑම ඇගයීමට ලක් කර, උරුම වටිනාකම්වලට හානි වීමේ අවදානමක් ඇති තැන්වලදී ඒ පිළිබඳව ප්‍රසිද්ධියේ කරුණු ඉදිරිපත් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටිමු.
ජාත්‍යන්තර සංස්කෘතික උරුම සංවිධාන
අනුරාධපුරය ආරක්ෂා කිරීමේදී එහි ස්මාරක පමණක් නොව, ඒවාට සැබෑ වටිනාකම ලබාදෙන ඓතිහාසික පරිසරය, ආගමික අඛණ්ඩතාව සහ සංස්කෘතික අනන්‍යතාව ද ආරක්ෂා කළ යුතු බව පිළිගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටිමු.
ශ්‍රී ලංකා රජය
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව, පුරාවිද්‍යා නීති, ජාත්‍යන්තර උරුම බැඳීම් සහ පූජා නගරය සමඟ සම්බන්ධ ජනතාවගේ අදහස්වලට ගරු කරන වෙනම උරුම සංරක්ෂණ වැඩපිළිවෙළක් සකස් කරමින් යෝජිත සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය ඉවත් කරගන්නා ලෙස ඉල්ලා සිටිමු.
7. සැබෑ උරුම සංරක්ෂණය සඳහා මුදල් යොදවන්න
අනුරාධපුරය ආරක්ෂා කිරීම සැබෑ අරමුණ නම්, මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා වෙන් කර ඇති මූල්‍ය සම්පත් පහත කටයුතු සඳහා යොමු කළ යුතුය.
- පුරාවිද්‍යා කැණීම් සහ තවමත් සොයාගෙන නොමැති පුරාවස්තු ආරක්ෂා කිරීම.
- පැරණි ස්මාරක ප්‍රතිසංස්කරණය සහ ව්‍යුහාත්මක සංරක්ෂණය.
- පැරණි වැව්, ඇළ මාර්ග සහ ජල පද්ධති ආරක්ෂා කිරීම.
- පූජනීය භූමිය සහ ඓතිහාසික පරිසරය සංරක්ෂණය.
- පුරාවිද්‍යා ස්ථාන පිළිබඳ විද්‍යාත්මක ලේඛනගත කිරීම සහ ඩිජිටල් සිතියම් සකස් කිරීම.
- සෙල්ලිපි, මූර්ති සහ බෞද්ධ පුරාවස්තු සංරක්ෂණය.
- වන්දනාකරුවන් සඳහා සනීපාරක්ෂාව, පානීය ජලය, කසළ කළමනාකරණය සහ මූලික පහසුකම් සැපයීම.
- පූජනීය ස්ථාන දිගුකාලීනව නඩත්තු කිරීම, අධීක්ෂණය සහ ආරක්ෂා කිරීම.
- බුද්ධ ශාසනයේ ඉතිහාසය, ආයතන සහ උරුමය පිළිබඳ විශේෂ පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයක් පිහිටුවීම.
අනුරාධපුරය වෙනුවෙන් වැය කරන සෑම රුපියලක්ම අනුරාධපුරය ආරක්ෂා කිරීමට දායක විය යුතුය.
අපගේ අවසන් පණිවිඩය
අනුරාධපුරය සියවස් ගණනාවක් පුරා විනාශයන්, ආක්‍රමණ සහ දේශපාලන පෙරළිවලට මුහුණ දෙමින් නොනැසී පැවතුණි.
එහි දාගැබ්, ආරාම, පූජනීය ස්මාරක, පැරණි වාරි පද්ධති සහ ආගමික සම්ප්‍රදායන් අදටත් පවතින්නේ පරම්පරා ගණනාවක් ඒවා ආරක්ෂා කර, ප්‍රතිසංස්කරණය කර, ඉදිරි පරම්පරාවන්ට උරුම කර දුන් නිසාය.
අපට උරුම වී ඇත්තේ ශිෂ්ටාචාරයකි. වාණිජ පහසුව වෙනුවෙන් එය නැවත සැලසුම් කිරීමේ අයිතිය අපට උරුම වී නැත.
ආණ්ඩු වෙනස් වේ. සංවර්ධන ප්‍රතිපත්ති වෙනස් වේ. මූල්‍ය ගිවිසුම් අවසන් වේ.
නමුත් අනුරාධපුරය සැමදා අනුරාධපුරය ලෙස පැවතිය යුතුය.
කිසිදු රජයකට, ආයතනයකට, සංවර්ධකයෙකුට හෝ විදේශීය මූල්‍ය ආධාරකරුවෙකුට එහි පූජනීය බෞද්ධ අනන්‍යතාව, පුරාවිද්‍යාත්මක අඛණ්ඩතාව, ඓතිහාසික පරිසරය හෝ ආගමික අඛණ්ඩතාව විනාශ කිරීමට ඉඩ නොදිය යුතුය.
අප මෙම උරුමය ආරක්ෂා කළ යුත්තේ එය අපට රැක දුන් අතීත පරම්පරාවන් වෙනුවෙන් පමණක් නොව, අනාගතයේ උපදින පරම්පරාවන් වෙනුවෙන් ද වේ.
යෝජිත සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය නවත්වන්න!
සැලැස්ම ඉවත් කරගන්න!
මුදල් සැබෑ සංස්කෘතික හා උරුම සංරක්ෂණය සඳහා යොදවන්න!
අනුරාධපුරයේ පූජනීය බෞද්ධ අනන්‍යතාව අනාගත පරම්පරාවන් වෙනුවෙන් රැකගන්න!
අනුරාධපුරය වාණිජකරණය කිරීමට අපට අයිතියක් නැත. අපට පැවරී ඇත්තේ එය ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීමයි.
උරුමය සහ එහි සංරක්ෂණය අගය කරන ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාව සමඟත් ලොව පුරා සිටින සියලු දෙනා සමඟත් එක්වන ලෙස අපි ඉල්ලා සිටිමු.
ශෙනාලි ඩී. වඩුගේ
