ශ්‍රී ලංකාවේ පූජනීය නගරයක් වන අනුරාධපුරය සංවර්ධනය කිරීමට ඉන්දියාව හදිසියේ රුපියල් බිලියන 7.7ක් වැය කිරීමට ඉදිරිපත් වන්නේ ඇයි?

ගිවිසුම්වලට එළඹීමට පෙර සිතියම්, ඉතිහාසය, සම්බන්ධතා ව්‍යාපෘති සහ ඒවායේ ප්‍රතිවිපාක පිළිබඳව ශ්‍රී ලංකාව විමසා බැලිය යුතුය.

ඉන්දියාව අනුරාධපුර පූජා නගරය සංවර්ධනය කිරීම සඳහා රුපියල් බිලියන 7.7ක වැඩසටහනකට මුදල් සැපයීමට යෝජනා කරයි. ඒ සමඟම ප්‍රවාහන, වරාය, බලශක්ති, ඩිජිටල් පද්ධති සහ වෙළෙඳ සම්බන්ධතා හරහා ශ්‍රී ලංකාව සමඟ සිය සම්බන්ධතා පුළුල් කරමින් සිටී.

අනෙක් අතට, අඛණ්ඩ භාරතය (Akhand Bharat) සංකල්පය ප්‍රවර්ධනය කරන සිතියම්වල ශ්‍රී ලංකාවද එම භූගෝලීය සංකල්පයට ඇතුළත් කර ඇත. RSS ප්‍රකාශන ආයතනයක් වන Suruchi Prakashan විසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ Punyabhoomi Bharat සිතියමේ ශ්‍රී ලංකාව ‘සිංහලද්වීපය’ ලෙස නම් කර තිබේ.

මෙය ඉන්දියාවේ අනුරාධපුර ව්‍යාපෘතිය අඛණ්ඩ භාරත සංකල්පය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ තවත් අදියරක්ද යන ප්‍රශ්නය මතු කරයි.

ශ්‍රී ලංකාව විමසිය යුතු ප්‍රශ්න:

• 2019–2030 දක්වා දැනටමත් නාගරික සංවර්ධන අධිකාරියට සංවර්ධන සැලැස්මක් තිබියදී අලුත් සැලැස්මක් අවශ්‍ය වන්නේ ඇයි?
• ඉන්දියාවේ රුපියල් බිලියන 7.7ක මුදල වැය කරන්නේ කුමකටද? හෙළි නොකළ කොන්දේසි මොනවාද?
• ඉඩම් භාවිතය, යටිතල පහසුකම් සහ ප්‍රවේශ මාර්ගවල සිදු කිරීමට යෝජිත වෙනස්කම් මොනවාද?
• ඉන්දියාව සමඟ පුළුල් වන සම්බන්ධතා ව්‍යාපෘතිවල ප්‍රතිවිපාක මොනවාද?
• ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වෛරීභාවයට අදාළ සිතියම්, කලාපීය අභිලාෂ සහ ඓතිහාසික අත්දැකීම් සමඟ මෙම යෝජනාව විමසා බැලීමට මහජනතාවට අයිතියක් නැද්ද?

ශ්‍රී ලංකාවේ වැදගත්ම පූජනීය හා ඓතිහාසික මධ්‍යස්ථානයක් සම්බන්ධ විදේශ අරමුදල් සහිත ව්‍යාපෘතියක් පිළිගැනීමට පෙර එහි සම්පූර්ණ ප්‍රතිවිපාක විමසා බැලිය යුතුය.

1. අනුරාධපුරයට දැනටමත් සංවර්ධන සැලැස්මක් තිබේ. අලුත් සැලැස්මක් අවශ්‍ය ඇයි?

අනුරාධපුරය පිහිටා ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු මැද ප්‍රදේශයේය. එය දිවයිනේ උතුරු ප්‍රදේශය මධ්‍යම හා දකුණු ප්‍රදේශ සමඟ සම්බන්ධ කරන භූගෝලීය මධ්‍යස්ථානයකි.

අනුරාධපුරයේ ඓතිහාසික වැදගත්කම රඳා පැවතියේ රාජ්‍ය පාලනය, වාරිමාර්ග, කෘෂිකර්මාන්තය, ආගමික ආයතන සහ දිවයින පුරා විහිදුණු මාර්ග පද්ධති සමඟ පැවති සම්බන්ධතාව මතය.

අද වරාය, ප්‍රවාහන මාර්ග, දේශසීමා සම්බන්ධතා සහ කලාපීය ආර්ථික ගිවිසුම් හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ භූගෝලීය පිහිටීම වරාය හා වෙරළ තීරයට පමණක් සීමා නොකර උපායමාර්ගිකව විමසා බැලීම අත්‍යවශ්‍ය වී ඇත.

ජාතියක උපායමාර්ගික වැදගත්කම වෙරළ තීරයට පමණක් සීමා නොවේ. අභ්‍යන්තර ප්‍රවාහන මාර්ග, භූමි සම්බන්ධතා සහ ඓතිහාසික වශයෙන් වැදගත් ප්‍රදේශවලට ප්‍රවේශ වීමද එහි කොටසකි.

ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර භෞතික හා ආර්ථික සම්බන්ධතා පුළුල් කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා පවත්වා ඇත. යෝජිත ගොඩබිම් සම්බන්ධතාවද ඒ අතර වේ.

මෙම යෝජනාවල මාර්ග සිතියම්, නීතිමය විධිවිධාන, මූල්‍ය කොන්දේසි සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආරක්ෂාව හා ස්වෛරීභාවයට ඇති බලපෑම් ප්‍රමුඛතාවයෙන් විමසා බැලිය යුතුය.

සංවර්ධනය යනු අලංකාර කිරීම, සංචාරක පහසුකම්, මාර්ග හෝ සනීපාරක්ෂක පහසුකම් පමණක් නොවේ.

අනුරාධපුරයට පැමිණෙන සංචාරකයන් දැකිය යුත්තේ එහි අනන්‍ය සංස්කෘතිය හා ඉතිහාසයයි. ඔවුන් ජීවත් වන සංවර්ධිත රටවල නගරවල අනුරූ නොවේ.

දැනට පවතින සැලැස්මට අමතරව හදිසියේ අලුත් සැලැස්මක් ඉදිරිපත් කරන්නේ නම්, එහි සම්පූර්ණ භූගෝලීය පරාසය, ජනතාව හා වාහන ගමනාගමනය, ඉඩම් භාවිතයේ වෙනස්කම් සහ පූජනීය ප්‍රදේශය තුළ හෝ ඒ අවට අලුතින් ඉදිකිරීමට යෝජිත වෙනත් ආගමික ගොඩනැගිලි පිළිබඳව මහජනතාව දැනුවත් විය යුතුය.

බෞද්ධ උරුමය ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම බෞද්ධ නොවන පාර්ශ්වයන් වෙත පැවරිය හැකි යැයි අපේක්ෂා කළ නොහැක.

බෞද්ධයන්ට සම්පූර්ණ තොරතුරු නොමැතිව වෙනස්කම් පිළිගැනීමට සිදුවන්නේ ඇයි?

සිංහල බෞද්ධයන්ට අනුරාධපුරය යනු සංචාරකයන් නැරඹීමට ඇති පුරාවස්තු එකතුවක් පමණක් නොවේ. එය ජීවමාන පූජනීය භූමියකි.

ශ්‍රී මහා බෝධිය, රුවන්වැලිසෑය, පුරාණ දාගැබ්, විහාරස්ථාන සහ පුරාවිද්‍යාත්මක උරුමය බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරයේ අඛණ්ඩ පැවැත්ම නිරූපණය කරයි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 9 වැනි වගන්තිය යටතේ බුද්ධ ශාසනය ආරක්ෂා කිරීම හා පෝෂණය කිරීම රාජ්‍යයේ වගකීමකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ උරුමයට මෙරට ඉතිහාසය තුළම වර්ධනය වූ දාගැබ්, චෛත්‍ය, ආරාම ගෘහ නිර්මාණ සහ පූජනීය ස්ථාන ඇතුළත්ය.

සිංහල ජනතාව ලෝක ජනගහනයට සාපේක්ෂව සුළු ජනගහනයකි. ශ්‍රී ලංකාව සිංහල බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරයේ නිජභූමියයි.

එබැවින් මෙම උරුමය ආරක්ෂා කිරීම ආගමික භක්තියට පමණක් නොව සංස්කෘතික අඛණ්ඩතාවටද අදාළ කරුණකි.

යෝජිත ව්‍යාපෘතියෙන් පූජනීය භූමියේ ස්වභාවය, ඉඩම් භාවිතය, සම්ප්‍රදායික ආගමික වත්පිළිවෙත් හෝ අවට ජනතාවගේ ජීවිතවලට බලපෑමක් ඇති වන්නේ නම් ඒ පිළිබඳව ප්‍රශ්න කිරීම සිංහල බෞද්ධයන්ගේ අයිතියකි.

පිළිතුරු දිය යුතු ප්‍රශ්න:

• 2030 දක්වා දැනටමත් සංවර්ධන සැලැස්මක් තිබියදී තවත් සැලැස්මක් අවශ්‍ය ඇයි?
• 2026 පෙබරවාරි ගැසට් නිවේදනයෙන් හඳුන්වා දෙන නිශ්චිත වෙනස්කම් මොනවාද?
• බලපෑමට ලක්වන ඉඩම් මොනවාද? පදිංචිකරුවන්ට, බෞද්ධ ආයතනවලට සහ පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානවලට සිදුවන්නේ කුමක්ද?
• ඉන්දියාව ලබාදීමට යෝජනා කරන රුපියල් බිලියන 7.7ක මුදලේ නිශ්චිත අරමුණ කුමක්ද? ඒ සමඟ ඇති ලිඛිත හෝ අලිඛිත කොන්දේසි මොනවාද?
• ව්‍යාපෘතියේ සැලසුම් කිරීම, ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ අනාගත කළමනාකරණය පිළිබඳ අවසන් බලය ඇත්තේ කාටද?
• බෞද්ධ පූජනීය අනන්‍යතාව සහ වන්දනාකරුවන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරන බව රජය සහතික කරන්නේ කෙසේද?

අනුරාධපුරය ආක්‍රමණ, බෞද්ධ උරුමය විනාශ කිරීම, දේශපාලන පෙරළි සහ අගනුවර වෙනස්වීම්වලට මුහුණ දී අද දක්වා පවතී.

අද රජයේ වගකීම නගරය සංවර්ධනය කිරීම පමණක් නොව පරම්පරා ගණනාවක් රැකගත් උරුමය ආරක්ෂා කිරීමයි.

කිසිදු සංවර්ධන සැලැස්මක් මහජන පරීක්ෂාවෙන් ඔබ්බට නොතිබිය යුතුය.

 

2. අඛණ්ඩ භාරත සිතියමේ සිට ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දියානු බලපෑම පුළුල් වීම දක්වා

RSS ප්‍රකාශන ආයතනයක් වන Suruchi Prakashan හි Punyabhoomi Bharat සිතියම ශ්‍රී ලංකාව ‘සිංහලද්වීපය’ ලෙස හඳුන්වමින් එය භාරතයේ භූගෝලීය සීමාවට ඇතුළත් කරයි.

ඉන්දියාවේ The Indian Express පුවත්පතද අඛණ්ඩ භාරත සංකල්පය සහ ඒ සම්බන්ධ RSS ප්‍රකාශන ලේඛනගත කර ඇත.

දැන් ශ්‍රී ලංකාවේ සිදුවන දේ සලකා බලන්න.

• නාගපට්ටිනම්–කන්කසන්තුරේ මගී යාත්‍රා සේවය.
• යාපනය සමඟ ගුවන් සම්බන්ධතා.
• කන්කසන්තුරේ වරාය සඳහා ඉන්දීය මූල්‍ය ආධාර.
• ආර්ථික ගොඩබිම් සම්බන්ධතා මාර්ගය පිළිබඳ සාකච්ඡා.
• බහු නිෂ්පාදන නළ මාර්ග යෝජනාව.
• විදුලිබල පද්ධති සම්බන්ධ කිරීමේ යෝජනාව.
• අනුරාධපුර පූජා නගරය සඳහා රුපියල් බිලියන 7.7ක ඉන්දීය අරමුදල් සහිත සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය.

ශ්‍රී ලංකාවේ නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය සහ ජාතික භෞතික සැලසුම් දෙපාර්තමේන්තුව සකස් කළ කෙටුම්පත් යෝජනාව ඉන්දීය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයට ඉදිරිපත් කර ඇත. 2026 සැප්තැම්බර් 30 වැනිදා ජනාධිපති ලේකම් කාර්යාලයේදීද මෙම යෝජනාව සාකච්ඡා කර ඇත.

ඉන්දියාව මුදල් ලබාදීමට අපේක්ෂා කෙරේ.

මුහුදු හා උතුරු ප්‍රදේශවල සම්බන්ධතා ව්‍යාපෘතිවලින් ඔබ්බට ගොස් සිංහල බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරයේ ඓතිහාසික හදවත වන අනුරාධපුර සංවර්ධනයට ඉන්දියාව මැදිහත් වන්නේ ඇයි?

මෙම සියලු ව්‍යාපෘති ඉන්දියාවේ ශ්‍රී ලංකාව සමඟ පුළුල් වන ආර්ථික හා යටිතල පහසුකම් සම්බන්ධතා ලෙස එකට විමසා බැලිය යුතු නොවේද?

ප්‍රශ්නය ව්‍යාපෘතියට මුදල් ලබා දෙන්නේ කවුද යන්න පමණක් නොවේ. එම මුදල්, යටිතල පහසුකම්, සම්බන්ධතා, ප්‍රවේශය සහ දිගුකාලීන මැදිහත්වීම් හරහා බලපෑම ලබාගන්නේ කවුද යන්නයි.

සිතියමක ශ්‍රී ලංකාව පුළුල් ශිෂ්ටාචාර සංකල්පයකට ඇතුළත් කරන අතරම, ප්‍රායෝගික සම්බන්ධතා සහ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති හරහාද ඉන්දියාව සිය පැවැත්ම පුළුල් කරන්නේ නම් ඒ දෙක අතර සම්බන්ධය විමසා බැලීමට ශ්‍රී ලංකාවට සෑම හේතුවක්ම තිබේ.

අනුරාධපුර ව්‍යාපෘතිය හුදෙක් සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක්ද? නැතහොත් ශ්‍රී ලංකාව පුරා ඉන්දියානු බලපෑම පුළුල් කිරීමේ උපායමාර්ගික සැලැස්මක කොටසක්ද?

මහජනතාවට ඒ පිළිබඳව විමසා බැලීමට අවශ්‍ය සියලු තොරතුරු ලබාදිය යුතුය.

 

3. එල්ටීටීඊයෙන් පසු ඊළාම් සිතියම: දෙමළ ජනතාව නියෝජනය කරන්නේ කවුද? ඉන්දියාවේ බලපෑමට අභියෝග කරන්නේ කවුද?

2009 මැයි මාසයේදී එල්ටීටීඊය පරාජය කිරීමෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන හා යුදමය තත්ත්වය වෙනස් විය. එහෙත් දෙමළ ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාවේ මැදිහත්වීම අවසන් වූයේ නැත. එහි ස්වභාවය පමණක් වෙනස් විය.

එල්ටීටීඊයේ යුද මෙහෙයුම් අවසන් විය. එහෙත් ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාවේ උපායමාර්ගික උනන්දුව අවසන් වූයේ නැත.

යුද්ධය පැවති සමයේ ඉන්දියාව එල්ටීටීඊය ඇතුළු දෙමළ සන්නද්ධ සංවිධානවලට සහාය හා පුහුණුව ලබා දුන්නේය. පසුව එල්ටීටීඊය සමඟ ගැටුම් ඇති කරගත් අතර ඉන්දීය සාම සාධක හමුදාව එල්ටීටීඊයට එරෙහිව සටන් කළේය.

යුද්ධයෙන් පසුවද 13 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය, බලය බෙදාහැරීම, සංහිඳියාව සහ දෙමළ ජනතාවගේ සුබසාධනය සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාව ප්‍රධාන බාහිර පාර්ශ්වයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි.

13 වැනි සංශෝධනය දෙමළ ජනතාවගේ දේශපාලන නියෝජනයට පමණක් සීමා නොකර විමසා බැලිය යුතුය.

එය අද සැබවින්ම ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ ජනතාවගේ අවශ්‍යතා සඳහා සේවය කරනවාද? නැතහොත් ශ්‍රී ලංකාවේ අභ්‍යන්තර කටයුතුවලට බලපෑම් කිරීමට ඉන්දියාවට අඛණ්ඩ ව්‍යවස්ථාමය හා දේශපාලන මෙවලමක් සපයනවාද?

මෙය ශ්‍රී ලංකාවේ දෙමළ ජනතාවද විමසා බැලිය යුතු ප්‍රශ්නයකි.

අද ශ්‍රී ලංකාව විමසිය යුත්තේ දෙමළ ජනතාව වෙනුවෙන් කතා කරන්නේ කවුද සහ එම නියෝජනය හරහා ඉදිරියට ගෙන යන්නේ කාගේ අවශ්‍යතාද යන්නයි.

එල්ටීටීඊය සන්නද්ධ අරගලයක් හරහා දෙමළ ජනතාව නියෝජනය කරන බව ප්‍රකාශ කළේය. අද එය සන්නද්ධ සංවිධානයක් ලෙස නොපවතී.

දෙමළ දේශපාලන පක්ෂ සහ තේරී පත් වූ නියෝජිතයන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රමය තුළ ක්‍රියාත්මක වුවද ඔවුන් සියලු දෙනාම එකම දේශපාලන ස්ථාවරයක් දරන්නේ නැත. සියලු දෙමළ ප්‍රජාවන් එකම ආකාරයෙන් නියෝජනය කරන්නේද නැත.

මේ අතර ඉන්දියාව උතුරු හා නැගෙනහිර දෙමළ දේශපාලන නියෝජිතයන්, ප්‍රජා සංවිධාන සහ ආයතන සමඟ සෘජු සබඳතා වර්ධනය කරගෙන ඇත. නිවාස, අධ්‍යාපන, සෞඛ්‍ය, සංස්කෘතික සහ යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘති හරහාද සිය පැවැත්ම පුළුල් කර ඇත.

මෙහිදී වැදගත් ප්‍රශ්නයක් මතු වේ.

දෙමළ දේශපාලන නියෝජිතයන් සහ ප්‍රජා ආයතන ඉන්දීය ව්‍යාපෘති ස්වාධීනව පරීක්ෂා කරන්නේද? ඒවායේ කොන්දේසි සහ දිගුකාලීන උපායමාර්ගික ප්‍රතිවිපාක ප්‍රශ්න කරන්නේද?

නැතහොත් සාමාන්‍ය දෙමළ ජනතාවට ස්වාධීනව ප්‍රශ්න කිරීමට හඬක් නොමැති තත්ත්වයක් තුළ සමහර නියෝජිතයන් ඉන්දියාවේ අවශ්‍යතා ඉදිරියට ගෙන යන දේශපාලන අතරමැදියන් බවට පත්වී තිබේද?

ඉන්දියාව යටිතල පහසුකම් සඳහා මුදල් සපයන විට, ප්‍රජා සංවිධානවලට සහාය දෙන විට, දේශපාලන නියෝජිතයන් සමඟ සබඳතා පවත්වන විට සහ දෙමළ ජනතාවගේ සුබසාධනය වෙනුවෙන් ප්‍රධාන බාහිර හවුල්කරුවා ලෙස පෙනී සිටින විට, තනි ව්‍යාපෘතිවලින් ඔබ්බට විහිදෙන සබඳතා හා බලපෑමක් ගොඩනැගේ.

දෙමළ ජනතාව වෙනත් රටක උපායමාර්ගික ගණනය කිරීම්වල දේශපාලන මෙවලමක් බවට පත් නොවිය යුතුය.

දෙමළ සිවිල් ජනතාවගේ දුක්විඳීම්, ගැටලු සහ සැබෑ සංවර්ධන අවශ්‍යතා ශ්‍රී ලංකාව තුළ බාහිර බලවතෙකුගේ බලපෑම පුළුල් කිරීමේ මාර්ගයක් බවට පත් නොවිය යුතුය.

විමසා බැලිය යුතු ප්‍රශ්න:

• උතුරු හා නැගෙනහිර ඉන්දීය අරමුදල් සහිත ව්‍යාපෘතිවල ප්‍රමුඛතා තීරණය කරන්නේ කවුද?
• අරමුදල් සමඟ ඇති කොන්දේසි සාකච්ඡා කරන්නේ කවුද?
• ඉන්දීය යටිතල පහසුකම් හා සම්බන්ධතා ව්‍යාපෘතිවල දිගුකාලීන ප්‍රතිවිපාක පරීක්ෂා කරන්නේ කුමන දෙමළ නියෝජිතයන්ද?
• ඉන්දීය අනුග්‍රහය සහිත ව්‍යාපෘතියකට ප්‍රදේශවාසීන්ට විරුද්ධ විය හැකිද?
• මෙම ව්‍යාපෘති ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික යටිතල පහසුකම් ශක්තිමත් කරනවාද? නැතහොත් බාහිර බලවතෙකු මත දිගුකාලීන යැපීමක් ඇති කරනවාද?
• ඉඩම්, වත්කම්, මෙහෙයුම් සහ උපායමාර්ගික තීරණ පිළිබඳ සම්පූර්ණ පාලනය ශ්‍රී ලංකා රජය සතුව පවතිනවාද?
• උතුරේ ශ්‍රී ලංකා හමුදා පැවැත්ම ඉවත් කරන ලෙස ඉල්ලීම් කරන අතරම මධ්‍යම රජයේ ආයතන සහ රාජ්‍ය පරිපාලන පැවැත්මද අඩු කිරීමට හෝ ඉවත් කිරීමට ඉල්ලන්නේ ඇයි? උපායමාර්ගිකව වැදගත් ප්‍රදේශයක රාජ්‍ය ආරක්ෂක හා පරිපාලන පැවැත්ම දුර්වල වීමෙන් වාසි ලබන්නේ කවුද?

ජනවාර්ගික අනන්‍යතාව, ආගමික ආයතන, ප්‍රජා සංවිධාන සහ මානුෂීය සංවර්ධනය බාහිර බලපෑම් සඳහා යොදාගැනීමද විමසා බැලිය යුතුය.

බටහිර බලවතුන් ශ්‍රී ලංකාවේ ආගමික ආයතන, කතෝලික ජාල සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන හරහා සබඳතා ගොඩනගාගෙන ඇත. එල්ටීටීඊය සහ එහි ජාත්‍යන්තර සහාය ජාල සමඟ සම්බන්ධතා ඇති සංවිධානද පරීක්ෂාවට ලක් කළ යුතුය.

ඉන්දියාවද සිය ඓතිහාසික, සංස්කෘතික, ආගමික, දේශපාලන හා ප්‍රජා සබඳතා හරහා ක්‍රියාත්මක වේ.

ක්‍රමවේද සහ ආයතන වෙනස් වුවද, ස්වෛරී රටක් තුළ දේශීය ප්‍රජාවන් සමඟ ඇති සබඳතා බාහිර බලපෑමක් බවට පත් කිරීමේ උපායමාර්ගික අරමුණ සමානය.

එල්ටීටීඊයෙන් පසු යුගය දෙමළ ජනතාවගේ සුබසාධනය වෙනුවෙන් යැයි පවසමින් ඉන්දියාවේ බලපෑම මහජන පරීක්ෂාවකින් තොරව පුළුල් වන යුගයක් බවට පත් නොවිය යුතුය.

‘සංවර්ධන’ අරමුණු ඉන්දියාවේ ව්‍යාප්ත වන පැවැත්මේ පුළුල් උපායමාර්ගික ප්‍රතිවිපාක වසන් කිරීමට භාවිත නොකළ යුතුය.

මෙම ප්‍රශ්නය උතුරට පමණක් සීමා නොවේ. වතුකරය සහ මධ්‍යම කඳුකරය ඇතුළුව දිවයින පුරා පළාත් නවයෙහිම දෙමළ ජනතාව, ඉන්දීය සම්භවයක් ඇති ජනතාව සහ වෙනත් ප්‍රජාවන් සමඟ ඉන්දියාව ගොඩනගන සබඳතා විමසා බැලිය යුතුය.

මාලයාලි ප්‍රජාව සහ ඔවුන්ගේ ඓතිහාසික ඉන්දීය සබඳතාද මෙම පුළුල් පරීක්ෂණයට ඇතුළත් කළ යුතුය.

පළමුව උතුර. ඉන්පසු අනුරාධපුරය. ඊළඟට මධ්‍යම තැනිතලාව.

ඉන්දියාවේ ව්‍යාප්ත වන පැවැත්ම උතුරු ප්‍රදේශයෙන් ආරම්භ වී උතුරු මැද කලාපය හා අනුරාධපුරය හරහා මධ්‍යම කඳුකරය සහ දිවයිනේ හදවත දක්වා විහිදෙන භූගෝලීය ප්‍රවණතාවක් ලෙස විමසා බැලිය යුතුය.

මෙම ව්‍යාපෘතිවල සමුච්චිත උපායමාර්ගික ප්‍රතිවිපාක ශ්‍රී ලංකාව විමසා බලනවාද? නැතහොත් වෙන වෙනම ක්‍රියාත්මක වන ව්‍යාපෘති, ප්‍රජා වැඩසටහන් සහ යටිතල පහසුකම් ගිවිසුම් හරහා ඉන්දියාවේ පැවැත්ම දිවයින පුරා පුළුල් වීමට ඉඩ සලසනවාද?

 

4. ඉන්දියාව ශ්‍රී ලංකාව සමඟ සම්බන්ධතා පුළුල් කරයි

ඉන්දීය මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය ද්විපාර්ශ්වික සබඳතාවල ප්‍රධාන අංගයක් ලෙස සම්බන්ධතා පුළුල් කිරීම හඳුන්වා දෙයි.

එය මුහුදු, ගුවන්, බලශක්ති, විදුලිබල, වෙළෙඳ, ආර්ථික, මූල්‍ය, ඩිජිටල් සහ ජනතා සම්බන්ධතා දක්වා විහිදේ.

• නාගපට්ටිනම්–කන්කසන්තුරේ මගී යාත්‍රා සේවය.
• චෙන්නායි–යාපනය සහ තිරුචිරාපල්ලි–යාපනය ගුවන් සම්බන්ධතා.
• කන්කසන්තුරේ වරාය සඳහා ආධාර.
• මහව–අනුරාධපුර සංඥා හා විදුලි සංදේශ ව්‍යාපෘතිය ඇතුළු දුම්රිය වැඩිදියුණු කිරීම්.
• යාපනයට ඔබ්බෙන් පිහිටි දූපත්වල පුනර්ජනනීය බලශක්ති ව්‍යාපෘති.
• ශ්‍රී ලංකාවේ UPI QR ගෙවීම්.
• යෝජිත ආර්ථික ගොඩබිම් සම්බන්ධතා මාර්ගය.
• ඉන්දියාව හා ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධ කරන යෝජිත බහු නිෂ්පාදන නළ මාර්ගය.
• යෝජිත විදුලිබල පද්ධති සම්බන්ධතාව.
• ECTA – ඉන්දීය සේවා අංශයට ශ්‍රී ලංකාවට ඇතුළුවීම. මෙය බිලියන 1.4ක ඉන්දීය ජනගහනයෙන් මිලියන 600ක සේවා හා ශ්‍රම බලකායට ශ්‍රී ලංකාව විවෘත කිරීමක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාව විමසා බැලිය යුතුය.

අනුරාධපුර පූජා නගර සංකීර්ණ ව්‍යාපෘතියද ඉන්දීය ප්‍රදාන ආධාර ප්‍රකාශයට පත් කළ ව්‍යාපෘති අතරට ඇතුළත් කර ඇත.

වරාය මුහුදු ප්‍රවේශයට බලපායි.

යාත්‍රා සහ ගුවන් සම්බන්ධතා දේශසීමා හරහා ගමනාගමනය වැඩි කරයි.

බලශක්ති යටිතල පහසුකම් දිගුකාලීන මෙහෙයුම් සබඳතා ඇති කරයි.

විදුලිබල පද්ධති සම්බන්ධ කිරීමෙන් සැපයුම් ආරක්ෂාව, මිල ගණන් සහ යැපීම පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු වේ.

ඩිජිටල් පද්ධති දත්ත පාලනය, සයිබර් ආරක්ෂාව සහ තාක්ෂණික පාලනය පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු කරයි.

වෙළෙඳ හා මූල්‍ය ආධාරද කුඩා ආර්ථිකයක තීරණ ගැනීමේ හැකියාවට බලපෑම් කළ හැකිය.

මෙම සියලු ව්‍යාපෘති ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වෛරීභාවයට, ජනගහන ව්‍යුහයට, ජාතික ආරක්ෂාවට සහ ඉන්දියාව මත යැපීමට කෙතරම් බලපානු ඇත්ද?

ශ්‍රී ලංකාව සතු පාලන බලය කුමක්ද?

එකවර යටිතල පහසුකම් සබඳතා රැසක් පුළුල් වන විට ඒවා සියල්ල ජාතික ආරක්ෂක උපායමාර්ගයකට ගැළපෙන්නේ කෙසේදැයි රජය පැහැදිලි කළ යුතුය.

 

5. යෝජිත ඉන්දු–ශ්‍රී ලංකා ගොඩබිම් සම්බන්ධතාව

2023 ජූලි මාසයේදී සම්මත කළ ඉන්දු–ශ්‍රී ලංකා ආර්ථික හවුල්කාරිත්ව දැක්ම තුළ රටවල් දෙක අතර ගොඩබිම් සම්බන්ධතාවක් ඇති කිරීම පිළිබඳව අධ්‍යයනය කිරීමට යෝජනා කර ඇත.

එහි අරමුණ ලෙස ත්‍රිකුණාමලය සහ කොළඹ වරායන් වෙත ගොඩබිම් ප්‍රවේශය සංවර්ධනය කිරීම සඳහන් කර ඇත.

ඒ සඳහා ශක්‍යතා අධ්‍යයනයක්ද යෝජනා කර ඇත.

පෝක් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා සෘජු මාර්ගයක් හෝ දුම්රිය සම්බන්ධතාවක් ඇති කිරීමෙන් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දීය ප්‍රධාන භූමිය අතර භෞතික සම්බන්ධතාවයේ විශාල වෙනසක් ඇති වේ.

එය ප්‍රවාහනය, වෙළෙඳාම, සංක්‍රමණය, දේශසීමා පාලනය, රේගුව, ආරක්ෂාව සහ භාණ්ඩ හා ජනතාවගේ ගමනාගමනයට බලපානු ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහනය මිලියන 22කි.

ඉන්දියාවේ ජනගහනය බිලියන 1.4කි.

කිසිදු ගිවිසුමකට එළඹීමට පෙර ශක්‍යතා අධ්‍යයන, යෝජිත මාර්ග සිතියම්, පාරිසරික අධ්‍යයන, වියදම් ඇස්තමේන්තු සහ ආරක්ෂක විධිවිධාන රජය විසින් ප්‍රසිද්ධ කළ යුතුය.

යෝජිත සම්බන්ධතාව පුළුල් ආර්ථික කොරිඩෝ ව්‍යාපෘති සමඟ සම්බන්ධද යන්නත්, දේශසීමා පාලනය, ප්‍රවේශය සහ අනාගත මෙහෙයුම් සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාව සතු බලය කුමක්ද යන්නත් තහවුරු කළ යුතුය.

https://pathfinderfoundation.org/images/publications/policy%20papers%20and%20reports/2024/indo%20-%20lanka%20connectivity%20-%20breif%20report.pdf (PATHFINDER)

6. ආර්ථික කොරිඩෝ, MCC සහ ඉඩම් සැලසුම්කරණය

හිටපු Millennium Challenge Corporation (MCC) ගිවිසුම ශ්‍රී ලංකාව සඳහා යෝජනා කළ ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 480ක වැඩසටහනකි. එයට ප්‍රවාහන සහ ඉඩම් සම්බන්ධ අංග ඇතුළත් විය.

එය 2020 දෙසැම්බර් මාසයේදී අත්හැර දමන ලද අතර ක්‍රියාත්මක වූයේ නැත.

එහි වඩාත්ම භයානක අංගය වූයේ බිම් සවිය වැඩසටහන සමඟ තිබූ සම්බන්ධතාවයි. එමඟින් පවතින ඔප්පු ක්‍රමය වෙනුවට A4 පිටුවක බිම් සවිය සහතිකයක් හඳුන්වා දීමට අපේක්ෂා කෙරිණි.

මෙහිදී වැදගත් වන්නේ පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ඉඩම්වල ඉතිහාසය සටහන් කළ ලිඛිත ඔප්පුවල ඓතිහාසික වැදගත්කම අහිමි වීමේ අවදානමයි.

MCC සිතියම කොළඹ සිට ත්‍රිකුණාමලය දක්වා ඇති දුම්රිය මාර්ගය සමඟ සසඳා ඉන්දියාවේම දුම්රිය හා මාර්ග යෝජනා කෙතරම් දුරට ඒවාට සම්බන්ධ වන්නේදැයි විමසා බැලීම වැදගත්ය.

ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික හා තවමත් භාවිතයට නොගත් සම්පත්ද අමතක නොකළ යුතුය.

විශේෂයෙන් එප්පාවල පොස්පේට් නිධිය සම්බන්ධයෙන් ඇමෙරිකානු–ජපන් යෝජනාවක් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ ඓතිහාසික තීන්දුවක් මගින් නතර කෙරිණි. එම යෝජනාවට පොස්පේට් ලබාගෙන සැකසීම සහ යෝජිත දුම්රිය මාර්ගයක් හරහා ත්‍රිකුණාමලයට ප්‍රවාහනය කිරීම ඇතුළත් විය.

ත්‍රිකුණාමලයේ තෙල් ටැංකි සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාව දක්වන උනන්දුව සහ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට පවා ඇතුළුවීමට අවසර නොමැති සුවිශේෂී කලාපයක් පවත්වාගෙන යාම පිළිබඳවද සාකච්ඡා කළ යුතුය.

 

https://cdn.cse.lk/cmt/announcement_portal_prod/LIOC%20-%20JV%20and%20Agreements_405086247770162.pdf

https://nppd.gov.lk/images/National_Physical_Plans/National_Physical%20Planning%20Policy%20and%20The%20Plan%202050.pdf

https://www.newsfirst.lk/2022/02/08/gammanpila-tables-trinco-tank-farm-agreement

https://lpr.adb.org/libraries/pdf.js/web/viewer.html?file=%2Fsites%2Fdefault%2Ffiles%2Fresource%2F410%2Fsri-lanka-bulankulama-vs.-secretary-ministry-of-industrial-development.pdf.pdf

7. අනුරාධපුරයේ භූගෝලීය පිහිටීම වැදගත් වන්නේ ඇයි?

අනුරාධපුරය උතුරු මැද පළාතේ පිහිටා ඇති අතර උතුරු ප්‍රවේශ මාර්ග, වයඹ ප්‍රදේශය සහ දිවයිනේ අභ්‍යන්තරය සම්බන්ධ කරන වැදගත් භූගෝලීය ස්ථානයකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ඓතිහාසික ප්‍රවාහන ජාලය අනුරාධපුරය උතුරින් කන්කසන්තුරේ දක්වා සම්බන්ධ කළේය.

තලෙයිමන්නාරම දුම්රිය සම්බන්ධතාව අතීතයේදී යාත්‍රා සේවා හරහා දකුණු ඉන්දියාව සමඟ සම්බන්ධ විය.

නැගෙනහිර දුම්රිය ජාලය ත්‍රිකුණාමලය දක්වා විහිදුණි.

මෙම ඉතිහාසය ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රවාහන භූගෝලය තුළ අනුරාධපුරයට හිමි ස්ථානය පැහැදිලි කරයි.

අනාගත ප්‍රවාහන, ඉඩම් භාවිත සහ ආර්ථික කොරිඩෝ යෝජනා විමසා බැලීමේදී එහි පිහිටීම වැදගත් වේ.

මෙම කරුණු සියල්ල එකට සලකා බලන්න:

• ඇතැම් අඛණ්ඩ භාරත සිතියම් ශ්‍රී ලංකාව පුළුල් ශිෂ්ටාචාර භූගෝලයකට ඇතුළත් කරයි.
• ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති එක් ඊළාම් සිතියමක අනුරාධපුරය සහ අසල්වැසි දිස්ත්‍රික්කද යෝජිත භූමි ප්‍රදේශයට ඇතුළත් කර ඇත.
• ඉන්දියාව සහ ශ්‍රී ලංකාව ගොඩබිම් සම්බන්ධතාවක් අධ්‍යයනය කිරීමට නිල වශයෙන් සාකච්ඡා කර ඇත.
• ආර්ථික ගොඩබිම් කොරිඩෝ, බලශක්ති සම්බන්ධතා සහ වෙනත් ව්‍යාපෘති සහයෝගීතාවයේ අංශ ලෙස ඉන්දියාව හඳුන්වා ඇත.
• අනුරාධපුර පූජා නගර සංකීර්ණ ව්‍යාපෘතිය සඳහා ඉන්දියාව ප්‍රදාන ආධාර ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.
• ශ්‍රී ලංකාවට දැනටමත් 2019–2030 සඳහා නාගරික සංවර්ධන අධිකාරියේ සංවර්ධන සැලැස්මක් තිබේ.

මෙම සියලු කරුණු අනුව අනුරාධපුර යෝජනාව ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික භෞතික සැලසුම්කරණය, උරුමය ආරක්ෂා කිරීම සහ ස්වෛරීභාවය පිළිබඳ අවශ්‍යතා සමඟ සසඳා ඇගයීමට ලක් කර තිබේදැයි විමසිය යුතුය.

යෝජිත කොරිඩෝ, ප්‍රවාහන සම්බන්ධතා, ආරක්ෂිත උරුම ප්‍රදේශ, ඉඩම් භාවිතය සහ ව්‍යාපෘති සීමා ඇතුළත් ඒකාබද්ධ ජාතික සැලසුම් සිතියමක් රජය ප්‍රසිද්ධ කළ යුතුය.

අනුරාධපුරය හුදකලා සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් ලෙස සලකා ක්‍රියා කළ නොහැක.

8. ඉන්දියාවේ අසල්වැසි රටවල්: ශ්‍රී ලංකාව අධ්‍යයනය කළ යුතු ඓතිහාසික අත්දැකීම්

ඉන්දියාව ප්‍රධාන කලාපීය බලවතෙකි. අසල්වැසි රටවල් සමඟ එහි සබඳතා විවිධ ස්වරූප ගෙන ඇත. ශ්‍රී ලංකාව එම අත්දැකීම් අධ්‍යයනය කළ යුතුය.

සික්කිම් – 1975දී ඉන්දියාවට එක්කර ගැනීම

සික්කිම් යනු කලින් හිමාලයානු රාජධානියකි. 1974දී එය ඉන්දියාවේ ආශ්‍රිත රාජ්‍යයක් බවට පත් විය.

1975 අප්‍රේල් මාසයේ පැවති ජනමත විචාරණයකින් පසු රාජාණ්ඩුව අහෝසි කර 1975 මැයි 16 වැනිදා සික්කිම් ඉන්දියාවේ 22 වැනි ප්‍රාන්තය බවට පත් විය.

කුඩා රාජ්‍යයක් සහ විශාල අසල්වැසි රටක් අතර සබඳතාව අවසානයේ ස්වෛරීභාවයේ මූලික වෙනසක් දක්වා ගමන් කළ හැකි ආකාරය සික්කිම් ඉතිහාසය පෙන්වයි.

ශ්‍රී ලංකාව – ජනවාර්ගික ගැටුමට ඉන්දියාවේ මැදිහත්වීම

ශ්‍රී ලංකාවේ ගැටුම සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාවේ මැදිහත්වීමට දෙමළ සන්නද්ධ කණ්ඩායම් පුහුණු කිරීම හා සහාය දැක්වීම, 1987 ඉන්දු–ලංකා ගිවිසුම සහ ඉන්දීය සාම සාධක හමුදාව යෙදවීම ඇතුළත් විය.

පසුව ඉන්දීය හමුදාව එල්ටීටීඊයට එරෙහිව සටන් කළ අතර 1990 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ රැඳී සිටියේය.

ඉන්දු–ලංකා ගිවිසුම සහ ඊට අදාළ ලිපි හුවමාරුව තුළ විදේශීය හමුදා හා බුද්ධි අංශ නිලධාරීන්, ඉන්දියාවේ අවශ්‍යතාවලට බලපාන ආකාරයෙන් ශ්‍රී ලංකා භූමිය භාවිත කිරීම සහ ත්‍රිකුණාමලයේ උපායමාර්ගික කරුණු ඇතුළත් විය.

මෙම ඉතිහාසය දෙරටේ සබඳතා සංස්කෘතික හා ආර්ථික සහයෝගීතාවට පමණක් සීමා නොවූ බව පෙන්වයි. ශ්‍රී ලංකාවේ ආරක්ෂාව හා ස්වෛරීභාවයට සෘජු මැදිහත්වීම්ද සිදුවී ඇත.

නේපාලය – 2015 දේශසීමා අර්බුදය

2015දී ඉන්දියාව විසින් දේශසීමා හරහා සැපයුම් සීමා කිරීම හේතුවෙන් නේපාලයේ ඉන්ධන, ඖෂධ සහ ආහාර හිඟයක් ඇති විය.

එය මාස හයක් පැවතිණි.

අත්‍යවශ්‍ය සැපයුම් අසල්වැසි රටක් හරහා ලැබීම මත දැඩිව යැපෙන රටක් මුහුණ දෙන අවදානම මෙම සිදුවීමෙන් පෙන්වා දෙයි.

ඉන්දියාව මත යැපෙන යටිතල පහසුකම්, බලශක්ති සහ සැපයුම් සම්බන්ධතා අනාගතයේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වාධීන තීරණ ගැනීමේ හැකියාවට බලපාන්නේ කෙසේදැයි සලකා බැලිය යුතුය.

භූතානය – ගිවිසුම් සහ විදේශ සබඳතා

1949 ඉන්දු–භූතාන ගිවිසුම යටතේ භූතානය සිය විදේශ සබඳතා සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාවේ උපදෙස් අනුව කටයුතු කිරීමට එකඟ විය.

2007 ගිවිසුමෙන් එම වගන්තිය වෙනස් කර භූතානයේ ස්වෛරීභාවය නැවත තහවුරු කළ අතර දෙරට අතර සමීප සබඳතා පවත්වාගෙන ගියේය.

ගිවිසුම්වල නිශ්චිත වචන භාවිතය කෙතරම් වැදගත්ද යන්න මෙයින් පැහැදිලි වේ.

ස්වෛරීභාවය ආරක්ෂා වන්නේ මිත්‍රත්වය පිළිබඳ පොදු සහතිකවලින් නොව අත්සන් කරන ගිවිසුම්වල නියමයන් මගිනි.

මාලදිවයින – හමුදා සහාය සහ පසුව හමුදා ඉවත් කිරීමේ ඉල්ලීම්

1988දී මාලදිවයින් රජයේ ඉල්ලීමකට අනුව කුමන්ත්‍රණ උත්සාහයක් මැඩපැවැත්වීම සඳහා ඉන්දියාව Operation Cactus ක්‍රියාත්මක කළේය.

2024දී මාලදිවයින් ජනාධිපතිවරයාගේ ඉල්ලීම අනුව ඉන්දීය හමුදා නිලධාරීන් වෙනුවට සිවිල් තාක්ෂණික නිලධාරීන් පත් කරන ලදී.

මෙම සිදුවීම්වල පසුබිම් සහ අරමුණු වෙනස් වුවද විදේශීය නිලධාරීන්ගේ පැවැත්ම හා භූමිකාව දේශීය දේශපාලන හා ස්වෛරී තීරණ ගැනීමේ කරුණක් බවට පත්විය හැකි ආකාරය පෙන්වයි.

කුඩා රාජ්‍යයක් තම ස්වාධීන තීරණ ගැනීමේ හැකියාව ආරක්ෂා කළ යුතුය.

9. QUAD සහ ඉන්දු–පැසිෆික් උපායමාර්ගික පරිසරය

Quadrilateral Security Dialogue හෙවත් QUAD සංවිධානයට ඉන්දියාව, ඇමෙරිකාව, ජපානය සහ ඕස්ට්‍රේලියාව ඇතුළත් වේ.

එහි සහයෝගීතාවට මුහුදු ආරක්ෂාව, යටිතල පහසුකම්, තාක්ෂණය සහ කලාපීය සම්බන්ධතා ඇතුළත්ය.

ශ්‍රී ලංකාව ඉන්දියානු සාගරයේ වැදගත් ස්ථානයක පිහිටා ඇත. ප්‍රධාන නාවික මාර්ගවලට සමීපව පිහිටි වරාය සහ යටිතල පහසුකම් කලාපීය හා ගෝලීය බලවතුන්ගේ අවධානයට ලක්ව ඇත.

වරාය, බලශක්ති පද්ධති, ප්‍රවාහන සම්බන්ධතා සහ ඉඩම් සැලසුම්කරණය සිදුවන පුළුල් උපායමාර්ගික පරිසරය ශ්‍රී ලංකාව නොසලකා හැරිය නොහැක.

බාහිර බලවතෙකු මත ගොඩනැගෙන යටිතල පහසුකම් යැපීම හරහා රටේ අනාගත තීරණ ගැනීමේ හැකියාව පාලනය වීමට ඉඩ නොදිය යුතුය.

10. සම්පූර්ණ තොරතුරු හෙළි නොකර ඉන්දියාවේ රුපියල් බිලියන 7.7ක යෝජනාව පිළිගත යුත්තේ ඇයි?

2019–2030 දක්වා නාගරික සංවර්ධන අධිකාරියේ සැලැස්මක් තිබියදීත්, 2026 පෙබරවාරි මාසයේ පූජා ප්‍රදේශ සැලසුම් යෝජනා ක්‍රමයක් ගැසට් කර තිබියදීත් තවත් සංවර්ධන වැඩසටහනක් අවශ්‍ය වන්නේ ඇයිදැයි රජය පිළිතුරු දිය යුතුය.

යෝජනාව පිළිගැනීමට පෙර රජය ප්‍රසිද්ධ කළ යුතු දේ:

1. සම්පූර්ණ රුපියල් බිලියන 7.7ක ව්‍යාපෘති යෝජනාව සහ ශක්‍යතා අධ්‍යයන.
2. පවතින 2019–2030 නාගරික සංවර්ධන අධිකාරියේ සැලැස්ම සමඟ සැසඳීමක්.
3. යෝජනාව සහ 2026 පෙබරවාරි පූජා ප්‍රදේශ සැලසුම් යෝජනා ක්‍රමය අතර සම්බන්ධය.
4. සියලු ව්‍යාපෘති සිතියම්, සීමා සහ යෝජිත ඉඩම් භාවිත වෙනස්කම්.
5. යෝජිත අරමුදල් ගිවිසුම සහ එයට අදාළ සියලු කොන්දේසි.
6. ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන සහ කොන්ත්‍රාත්කරුවන්.
7. අයිතිය, කළමනාකරණය සහ මෙහෙයුම් පාලනය පිළිබඳ විධිවිධාන.
8. පාරිසරික, පුරාවිද්‍යාත්මක සහ උරුම බලපෑම් ඇගයීම්.
9. ඉඩම් අත්පත් කර ගැනීම, ප්‍රවේශය, ආරක්ෂාව සහ අවට ප්‍රජාවන්ට ඇති බලපෑම්.
10. ව්‍යාපෘතිය පුළුල් ප්‍රවාහන හෝ ආර්ථික කොරිඩෝවක් සමඟ සම්බන්ධද යන්න.

ව්‍යාපෘතියේ අරමුණ වන්දනාකරුවන්ගේ පහසුකම් වැඩිදියුණු කිරීම, උරුමය ආරක්ෂා කිරීම සහ මහජන සේවා වැඩිදියුණු කිරීම පමණක් නම් ඒ බව තහවුරු කරන තොරතුරු රජය ප්‍රසිද්ධ කළ යුතුය.

ඉඩම් භාවිතය, ප්‍රවාහනය හෝ සම්බන්ධතා පිළිබඳ පුළුල් ප්‍රතිවිපාක තිබේ නම්, අලුතින් ඉදිකිරීමට යෝජිත බෞද්ධ නොවන ආගමික ගොඩනැගිලි ඇතුළු සියලු තොරතුරු හෙළි කළ යුතුය.

ප්‍රධාන විදේශ අරමුදල් සහිත ව්‍යාපෘතියක් හුදෙක් සහතික කිරීම් මත පිළිගැනීමට මහජනතාවට සිදු නොවිය යුතුය.

11. ශ්‍රී ලංකාව සංවර්ධනය සහ උපායමාර්ගික යැපීම පටලවා නොගත යුතුය

ඉන්දියාවට සිය ජාතික අවශ්‍යතා ඉදිරියට ගෙන යාමට අයිතියක් ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවටද තම ජාතික අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීමට සමාන අයිතියක් ඇත.

සංස්කෘතික සබඳතා භූමි අයිතිවාසිකම් ලබා නොදෙයි.

ආගමික සම්බන්ධතා ජාතික ස්වෛරීභාවය අඩු නොකරයි.

විදේශ අරමුදල් ලැබීමෙන් විනිවිදභාවයේ අවශ්‍යතාව අහෝසි නොවේ.

යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා රටකට සිය ස්වාධීන තීරණ ගැනීමේ බලය අත්හැරීමට අවශ්‍ය නැත.

අනුරාධපුරය ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරයේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානයකි.

එහි පූජනීය ස්ථාන, පුරාවිද්‍යාත්මක උරුමය සහ ඓතිහාසික භූ දර්ශනය අනාගත පරම්පරාව වෙනුවෙන් ආරක්ෂා කළ යුතුය.

යෝජිත රුපියල් බිලියන 7.7ක වැඩසටහන දැනට පවතින ජාතික සැලැස්ම, සත්‍ය ව්‍යාපෘති ලේඛන, අරමුදල් කොන්දේසි සහ පුළුල් ජාතික භෞතික සැලසුම්කරණය සමඟ සසඳා විමසා බැලිය යුතුය.

එය පුළුල් සම්බන්ධතා යෝජනාවක් සමඟ සම්බන්ධ වන්නේද යන්නද රජය පැහැදිලි කළ යුතුය.

එවැනි සම්බන්ධයක් නොමැති නම් ඒ බව ප්‍රකාශ කර අදාළ ලේඛන ප්‍රසිද්ධ කළ යුතුය.

ශ්‍රී ලංකාවට සංවර්ධනය අවශ්‍යය.

එහෙත් එම සංවර්ධනය ශ්‍රී ලංකාවේ පාලනය යටතේ, විනිවිද පෙනෙන ගිවිසුම්, සම්පූර්ණ මහජන පරීක්ෂාව සහ ජාතික අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කරන නීතිමය විධිවිධාන යටතේ සිදුවිය යුතුය.

අනුරාධපුරය: ඉතිහාසය නැවතත් පුනරාවර්තනය වේද?

ශ්‍රී ලංකාවේ බෞද්ධ ස්ථාන ආක්‍රමණය කිරීම හා විනාශ කිරීම සම්බන්ධ ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය, අද උතුරේ බෞද්ධ ස්ථානවලට සිදුවන බව කියන විනාශකාරී ක්‍රියා, බෞද්ධ ස්ථානවල ශිව ලිංගම් තැන්පත් කිරීම සහ 1983 ජූලි මාසයේදී සිරිල් මැතිව් විසින් උතුරු හා නැගෙනහිර බෞද්ධ උරුමය විනාශ කිරීම පිළිබඳව UNESCO වෙත ඉදිරිපත් කළ වාර්තාවෙන් වෙන්කර බැලිය නොහැක.

ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළත් කර ඇති අඛණ්ඩ භාරත සිතියම්, අනුරාධපුරය දක්වා විහිදෙන බව වාර්තා වන ඊළාම් භූමි සිතියම්, ඉන්දියාවේ පුළුල් වන සම්බන්ධතා ව්‍යාපෘති, ආර්ථික කොරිඩෝ සාකච්ඡා, යෝජිත ඉන්දු–ශ්‍රී ලංකා ගොඩබිම් සම්බන්ධතාව සහ ඉන්දීය ශ්‍රමිකයන් හා ව්‍යාපාරවල වැඩිවන පැවැත්ම එකට විමසා බැලිය යුතුය.

අසල්වැසි රටවල් සමඟ ඉන්දියාවේ ඓතිහාසික සබඳතා සහ මෙම වර්ධනයන්හි උපායමාර්ගික ප්‍රතිවිපාකද ශ්‍රී ලංකාව අවබෝධ කරගත යුතුය.

පොදු චෝල උරුමයක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා ඉන්දියාව ප්‍රදාන භාවිත කිරීමද සැලකිල්ලට ගත යුතු කරුණකි. ශ්‍රී ලංකාවේ අනන්‍ය සිංහල බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරය වෙනුවට දකුණු ඉන්දීය ආක්‍රමණිකයන්ගේ ඉතිහාසයක් ඉදිරියට ගෙන ඒමට මෙය භාවිත කරන්නේද යන ප්‍රශ්නය මෙයින් මතු වේ.

ඉන්දියාවේ වාර්ෂික දුසේරා උත්සවයද මෙහිදී අමතක කළ නොහැක.

මෙම ජාතික උත්සවයේදී රාමගේ ජයග්‍රහණය සැමරීම සඳහා ඉන්දියාව පුරා රාවණාගේ අනුරූ ගිනි තබනු ලැබේ.

මෙම සංස්කෘතික සංකේතය ලංකාව ඉතිහාසය තුළ සහ වර්තමානයේ සිහිපත් කරන හා දකින ආකාරය සම්බන්ධයෙන් වැදගත් වේ. මෙම උත්සව බොහොමයකට රජයේද සහභාගිත්වය ඇත.

දැන් අනුරාධපුරය සඳහා යෝජිත රුපියල් බිලියන 7.7ක ඉන්දීය අරමුදල් සහිත සංවර්ධන සැලැස්ම තවත් ප්‍රශ්න මතු කරයි.

• බෞද්ධ පූජනීය ස්ථාන වටා සීමා පනවනු ලබන්නේද?
• බෞද්ධ නොවන ආගමික ගොඩනැගිලි අලුතින් ඉදිකරනු ලබන්නේද?
• සිංහල බෞද්ධ ජනගහනය, ආර්ථික හා දේශපාලන බලපෑම අඩුවන තත්ත්වයක් තුළ මෙම පූජනීය බෞද්ධ භූමියේ අනන්‍යතාවට සිදුවන්නේ කුමක්ද?

මෙම ප්‍රශ්නවලට පිළිතුරු ලැබිය යුත්තේ සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කිරීමට පෙරය.

අනුරාධපුරය හුදෙක් සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් නොවේ. එය සිංහල බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරයේ හදවතයි.

එහි අනාගතය තීරණය කරන්නේ කවුද? එය ආරක්ෂා කරන්නේ කවුද?

ප්‍රශ්නය වන්නේ ශ්‍රී ලංකාව පිළිගන්නේ කුමක්ද, අදාළ කොන්දේසි මොනවාද සහ විශේෂයෙන්ම පූජනීය උරුමයට පටහැනි නව ඉදිකිරීම් සම්බන්ධයෙන් සිය පූජා නගරයේ හා අනාගතයේ සම්පූර්ණ පාලනය ශ්‍රී ලංකාව සතුව පවතිනවාද යන්නයි.

අනුරාධපුරය ශ්‍රී ලංකාවේ උරුමයයි.

එහි අනාගතය තීරණය කිරීමේ බලය ශ්‍රී ලංකාව සතුවම පැවතිය යුතුය.

මෙම විමර්ශනය ඉන්දියාවේ උතුරු ප්‍රදේශය සහ අනුරාධපුරය තුළ පුළුල් වන පැවැත්ම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළද, ශ්‍රී ලංකාවේ පළාත් නවය පුරාම ඉන්දියාවේ වර්ධනය වන පැවැත්ම, ව්‍යාපෘති, ප්‍රදාන, යටිතල පහසුකම් සහ සබඳතාද එහි සම්පූර්ණ ව්‍යාප්තිය සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වෛරීභාවයට ඇති දිගුකාලීන ප්‍රතිවිපාක අවබෝධ කරගැනීම සඳහා ඒ හා සමානව විමසා බැලිය යුතුය.

 

 

ශෙනාලි ඩී. වඩුගේ